‘फास्ट ट्रयाक’ अदालतमार्फत पेपर लिकका दोषीलाई कारबाही गर्ने प्रधानमन्त्री मोदीको प्रतिबद्धता, पहिले शिक्षामन्त्रीको राजीनामा आउनुपर्ने सिजेपीको अडान
निट पेपर चुहावटविरुद्ध भारतमा विद्यार्थीले गरिरहेको विरोध प्रदर्शन बिहीबार पनि जारी रह्यो । आन्दोलनको मुख्य केन्द्र बनेको दिल्लीको जन्तरमन्तर र वरपर युवाहरूको ठुलो भिड जम्मा भएको थियो । आन्दोलनको अगुवाइ गरिहेको कक्रोच जनता पार्टी (सिजेपी)ले शुक्रबार देशभर शान्तिपूर्ण आन्दोलनको आह्वान गरेको छ ।
देशभरका स्तातक तहमा पढाइ हुने चिकित्सकीय तथा दन्त कार्यक्रमको प्रवेश परीक्षा ‘नेसनल इलिजिबिलिटी कम इन्ट्रान्स टेस्ट (निट)’को प्रश्नपत्र चुहावट भएपछि विद्यार्थी र सामाजिक अभियन्ताले केही समयदेखि विरोध प्रदर्शन गरिरहेका छन् । गत जुलाई २० का दिन विद्यार्थीले गरेको संसद् मार्चविरुद्ध प्रहरीले लाठीचार्ज र अश्रुग्यास चलाएपछि अहिले आन्दोलनले ठुलो रूप लिएको छ । यसैबिच प्रधानमन्त्री मोदीले बिहीबार विद्यार्थीको गुनासोअनुरूप पेपर लिक गर्नेलाई कारबाही गर्न ‘फास्ट ट्रयाक अदालत’ बनाउने बताए ।
मोदीले बिहीबार आफ्नो सरकारले प्रश्नपत्र चुहावटका लागि जिम्मेवारहरूलाई सजाय दिन ‘फास्ट–ट्रयाक’ अदालत स्थापना गर्ने निर्णय गरेको जानकारी दिएका छन् । साथै मोदीले भारतका युवाको कल्याण र भविष्य ‘आफूहरूको सर्वोच्च प्राथमिकता’मा रहेकोमा जोड दिए । ‘सम्बन्धित विभागले आवश्यक कारबाही सुनिश्चित गर्न यस सम्बन्धमा निर्देशन जारी गरेको छ । विद्यार्थीको हितको रक्षा गर्न सरकारले लिइरहेका निर्णयको शृंखलामा यो एक महŒवपूर्ण कदम हो । युवाहरूको भविष्यसँग छेडछाड गर्ने कसैलाई पनि बचाइनेछैन,’ मोदीले भने ।
जन्तरमन्तरमा भइरहेको विरोध प्रदर्शनको नेतृत्व गरिरहेको कक्रोच जनता पार्टी (सिजेपी)ले ‘एक्स’मा ‘शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानले राजीनामा दिनुपर्छ’ लेखेको छ । प्रधानमन्त्री मोदीको आश्वासनबारे टिप्पणी गर्दै कक्रोच जनता पार्टीका प्रमुख प्रवक्ता सौरभ दासले भने, ‘यस्ता बयानबाजी र घोषणाहरूको कुनै अर्थ छैन । यी सबै जाली कुराहरू हुन् । जनतालाई मुर्ख बनाउनुहुँदैन । हामी जवाफदेहिताको माग गर्छौँ, र हामी धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामाभन्दा कम कुनै पनि कुरासँग वार्ता गर्नेछैनौँ ।’
प्रमुख विपक्षी दलका नेता राहुल गान्धीले भने फास्ट–ट्रयाक अदालतको गठनलाई ‘शिक्षा प्रणालीको विनाश लुकाउने प्रयासका रूपमा’ व्याख्या गरे । सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म ‘एक्स’मा एक पोस्ट गर्दै राहुल गान्धीले देशको शिक्षा प्रणालीलाई बर्बाद गर्ने र युवाहरूको भविष्यलाई बिगार्ने काममा प्रधानमन्त्री आफैँ जिम्मेवार रहेको आरोप लगाए ।
‘तपाईंले हाम्रा युवाको भविष्यलाई सबैभन्दा ठुलो हानि पुर्याउनुभएको छ । तपाईंले शिक्षा प्रणालीलाई विनाश गर्न मात्र अनुमति दिनुभएन, प्रोत्साहनसमेत गर्नुभयो । तपाईंले यस प्रकरणमा जिम्मेवार सबैलाई बचाउ गर्नु भयो,’ प्रधानमन्त्री मोदीको फास्ट ट्रयाक अदालत स्थापना गर्ने घोषणाबारे टिप्पणी गर्दै प्रमुख विपक्षी दलका नेता राहुल गान्धीले एक्समा लेखेका छन् । त्यस्तै राहुलले एक पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरेर विद्यार्थीको मागप्रति समर्थन गर्दै तीन माग दोहोर्याए । उनको पहिलो माग शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानलाई बर्खास्त गर्नुपर्ने छ । दोस्रो माग विद्यार्थीसँग माफी माग्नुपर्ने तथा तेस्रो माग विद्यार्थीमाथि हिंसा मच्चाउनेमाथि कारबाही गर्नुपर्ने रहेको छ ।
शुक्रबार देशव्यापी शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शनको आह्वान
कक्रोच जनता पार्टी (सिजेपी)ले जुलाई २४ मा देशका ‘प्रत्येक जिल्लामा एक दिन, एक माग’ नाराका साथ देशभर शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शनको आह्वान गरेको छ । प्रहरी कारबाहीबाट पीडित बनेकाहरूप्रति ऐक्यबद्धता व्यक्त गर्दै बिहीबार ‘प्रत्येक जिल्लामा एक दिन, एक माग’ नाराअनुरूप शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शनका लागि राष्ट्रव्यापी आह्वान जारी गरिएको हो ।
सिजेपीले जारी गरेको एक पोस्टरमा यो विरोध पूर्ण रूपमा शान्तिपूर्ण तरिकाले गरिने उल्लेख छ । विभिन्न विद्यार्थी संघ र अन्य संस्थालाई स्थानीयस्तरमा अनुमति लिन र सँगै विरोधको तयारी गर्न अपिल गरिएको छ । विरोधका क्रममा विद्यार्थीहरूका माग सम्पूर्ण समुदायलाई पढेर सुनाइनेछ, र प्रहरी बर्बरताका पीडितसँग ऐक्यबद्धता व्यक्त गरिनेछ ।
भारतभरका विभिन्न राज्यमा प्रहरीले विद्यार्थीविरुद्ध दमन गरेको आरोपबिच सिजेपीले बिहीबारको शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शनको आह्वान गरेको हो । यसमा भाग लिन सिजेपीले सबै नागरिक, विद्यार्थी र सामाजिक संस्थालाई अपिल गरेको छ ।
पछिल्लो दश वर्षमा ‘१५२ पेपर लिक’ भएको राहुलको दाबी
कांग्रेस नेता राहुल गान्धीले वर्तमान सरकारको शासनकालमा सयौँ परीक्षाका प्रश्नपत्र बाहिरिएको र हालसम्म एकजनालाई पनि कारबाही नभएको आरोप पनि लगाए । पेपर लिकका कारण परीक्षाको तयारी गर्ने झन्डै सात करोड ५० लाख विद्यार्थीलाई असर गरेको पनि राहुलले दाबी गरे ।
‘१० वर्षमा देशमा १५२ प्रश्नपत्र बाहिरिएका छन् । गणना गर्ने हो भने औसतमा हरेक महिनाजसो एउटा पेपर लिक भएको छ । यी कुनै पनि घटनामा कसैलाई पनि कारबाही भएन । भारतमा शिक्षाको बजेट १.४ लाख करोड भारु छ । भारतीय परिवारले निट परीक्षाका लागि गर्ने खर्चको कुल लागत १.३२ लाख करोड भारु रहेको बताए । उनका अनुसार आमपरिवारले निट परीक्षाका लागि गर्ने खर्च देशको शिक्षा बजेटभन्दा बढी रहेको औँल्याए । त्यस्तै, उनले सरकारसँग तीन माग राखेका छन् ।
विद्यार्थीको समर्थनमा पटनामा ठुलो प्रदर्शन
दिल्लीको जन्तरमन्तरमा सिजेपीले आयोजना गरेको विरोध प्रदर्शनमाथि भएको दमन र यसका मागप्रति समर्थन गर्दे भारतका केही ठुला सहरमा पनि प्रदर्शन भए । यीमध्ये विशेषतः विहारको राजधानी पटनाको प्रदर्शन निकै ठुलो देखिएको थियो । भाकपा–माले पार्टीको विद्यार्थी संगठन ‘अल इन्डिया स्टुडेन्स एसोसियसन (आइसा)’को आह्वानमा प्रदर्शन भएको थियो । गान्धी मैदानबाट सुरु भएको विरोध प्रदर्शनमा सहभागी विद्यार्थीले पटना सहरका विभिन्न क्षेत्रमा प्रदर्शन गरे । सुरुमा शान्तिपूर्ण सुरु भएको आन्दोलन पछि हिंस्रक बनेको र प्रदर्शनकारीले प्रहरी सवारी साधनमा क्षति पुर्याएको प्रहरीले जनाएको छ । त्यस्तै, तिनले प्रहरीमाथि ढुंगा प्रहार गर्नेदेखि मिडियाकर्मीलाई समेत आक्रमण गरेको बताइएको छ । बिहीबार पटना प्रहरीले हिंसात्मक कार्यमा संलग्न ६० प्रदर्शनकारीको तस्बिर जारी गर्दै जनतालाई उनीहरूको पहिचान गरी सूचना प्रदान गर्न अपिल गरेको छ ।
झारखण्डमा भाजपा कार्यालयअघि विरोध
उता निट पेपर लिक मुद्दामै झारखण्डको राजधानी राँचीमा पनि प्रदर्शन भयो । यहाँ भने केन्द्रमा सरकार चलाइरहेको भाजपाको मुख्यालयबाहिर शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामाको मागको समर्थनमा ठुलो संख्यामा प्रदर्शनकरी भेला भए । भाजपाले प्रदर्शनकारी मुख्यतः कांग्रेस कार्यकर्ता भएको आरोप लगाएको छ । त्यहाँ आफ्नो पार्टी कार्यालयबाहिर जम्मा भएको प्रदर्शनकारीमाथि भाजपा कार्यकर्ता उत्रिने तयारी भएको थियो भने छिटपुट झडपसमेत भएको थियो । यस तनावपूर्ण परिस्थितिमा, भारी सुरक्षा बलको उपस्थितिमा दुवै पक्षबिचको ठुलो झडप टरेको प्रहरी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै बिबिसीले लेखेको छ । प्रहरीले भाजपा कार्यालयनजिकै ब्यारिकेड बनाएर तनावपूर्ण स्थिति नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरेको थियो ।
यसबिच, अघिल्ला दुई दिनजस्तै बिहीबार पनि राजनीति, चलचित्र र खेलकुद जगत्का धेरै परिचित व्यक्तित्वहरू जन्तरमन्तरमा पुगेर विरोध प्रदर्शनप्रति ऐक्यबद्धता जनाए । अझ रोचक कुरा भारतका धेरै ठाउँबाट मानिसहरूले अनलाइन खाना वितरण गर्ने एपमा पैसा तिरिदिएर प्रदर्शनको केन्द्र बनेको जन्तरमन्तरमा लगेर बाँडिदिन भनेका घटना बाहिरिएको छ ।
सय विपक्षी सांसदलाई बसमा राखेर गान्धी स्मृतिमा प्रार्थना गर्न गए राहुल
भारतका प्रमुख प्रतिपक्षी दल कंग्रेसका नेता राहुल गान्धीको नेतृत्वमा विपक्षी सांसदहरू विद्यार्थीको समर्थनमा सडकमा उत्रिएका छन् । बिहीबार साँझ राहुलको निवासमा विपक्षी दलको बैठक बसेपछि नेताहरू बसमा चढेर ‘जनवरी ३० मार्ग’तर्फ गएका थिए । यद्यपि, प्रहरीले बाटोमा ब्यारिकेड राखेर नेता सवार बस रोक्ने प्रयास गरे पनि पछि उनीहरू गन्तव्यमा पुग्न सफल भए । कंग्रेस नेता खड्गेको जन्मदिनको अवसरमा जम्मा भएका कांग्रेस सदस्यहरू त्यहीँबाट देशको प्रधानमन्त्री निवास घेर्ने योजना बनाएर अचानक धर्नामा बसेका थिए ।
साँझपख दिल्लीमा विपक्षी दलले पनि विद्यार्थी आन्दोलनका समर्थनमा विरोध तीव्र पारे । कांग्रेस नेता राहुल गान्धी र विपक्षी दलका लगभग १०० सांसदहरू साँझ ३० जनवरी मार्गमा रहेको गान्धी स्मृतिमा पुगेका थिए । भारतीय मिडियाका अनुसार राहुल गान्धी खासमा ‘इन्डिया गेट’ जान चाहन्थे । तर त्यसको अनुमति दिइएन । त्यसपछि उनी गान्धी स्मृतिर्फ गएका हुन् । त्यहाँ, उनीहरूले नीट पेपर चुहावटपछि निराश भएर ज्यान गुमाएका विद्यार्थीहरू र त्यसविरुद्ध प्रदर्शनका सहभागी विद्यार्थीमाथि भएको प्रहरी दमनमा घाइते भएकाहरूका लागि प्रार्थना गरे ।
एजेन्सीको सहयोगमा
