गत १४ साउनमा पाकिस्तानको काराकोरम क्षेत्रमा रहेको ब्रोड पिक हिमाल (८,०४७ मिटर) मा आएको भीषण हिमपहिरोमा परी मृत्यु भएका नेपालीसहित १० पर्वतारोहीमध्ये एकजना नेपालीसमेत दुईजनाको शव स्वदेश पुर्याइएको छ । उद्धार टोलीले बाँकी शव हिमाल आरोहण गर्ने क्षेत्रबाट हेलिकोप्टरमार्फत पाकिस्तानको स्कार्दु भन्ने ठाउँमा पुर्याएका छन् । त्यहाँबाट शव कानुनी प्रक्रिया पुर्याएर इस्लामाबाद ल्याउने र सम्बन्धित देशमा पठाइनेछ ।
‘एकजना नेपालीसहित दुईजनाको शव सम्बन्धित देशमा पठाइएको र भेटिएका बाँकी सबै शव स्कर्दुस्थित सैन्य अस्पतालमा राखिएको जानकारी छ,’ पाकिस्तानका लागि नेपाली राजदूत रिता धितालले भनिन् । विश्वकीर्तिमानी आरोही निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ)को शव स्कर्दुमा छ । उनी बेलायती राहदानीवाहक थिए । पुर्जाले नेपाली एनआरएन नागरिकता पनि लिएका थिए । उनको परिवार बेलायतमा रहेकाले उनको शव बेलायतमा लैजाने तयारी छ । उनको शव नेपाल ल्याउने वा नल्याउने विषयमा आरोहण कम्पनी वा निम्स दाइका परिवारका सदस्यले नेपाली दूतावाससँग छलफल नगरेको राजदूत धितालले बताइन् ।
हिमपहिरोमा परेर मृत्यु भएका नेपाली आरोही पुरबहादुर गुरुङको शव बिहीबार पाकिस्तानबाट कतार हुँदै स्वदेश ल्याइएको छ । हिमपहिरोमा निम्स दाइसहित ६ जना नेपालीको मृत्यु भएको थियो । अब चारजना नेपालीको शव बाँकी छ । मृत्यु भएका किली पेम्बा शेर्पा, निमा शेर्पा, ग्यालु शेर्पाको शव ब्रोड पिक हिमालको आधार शिशिरबाट स्कार्दु ल्याइएको छ । तर, नवाङ थेन्दु शेर्पाको शव अझै भेटिएको छैन ।
सम्बन्धित ट्रेकिङ कम्पनीको खर्चमा एयर कार्गोमार्फत शव सम्बन्धित देशमा पुग्नेछ । तीनजना नेपालीको शव नेपाल ल्याउने प्रक्रिया सुरु भएको छैन । सम्बन्धित आरोही कम्पनीले विस्तृत विवरण नेपाली दूतावासलाई पेस गरेपछि त्यहाँबाट बनेको कागजातका आधारमा पाकिस्तान सरकारले कागजात बनाउने र त्यसपछि मात्रै शव स्कर्दुबाट इस्लामाबाद लगिनेछ । सबै काजजात पूरा गरेर तीनजनाको शव अर्को साता नेपाल आउन सक्ने सम्भावना छ ।
ब्रोड पिक हिमालको अत्यन्तै चुनौतीपूर्ण प्राविधिक र हाई–अल्टिच्युड रिकभरी अपरेसनपछि अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तानले बिहीबार निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ), निमा शेर्पा, ग्यालु शेर्पा र किल्ली पेम्बा शेर्पा र चिनियाँ नागरिक वाङ जोङको शव हेलिकोप्टरमार्फत स्कार्दुस्थित सैन्य अस्पताल पुर्याएको जनाएको छ । ‘त्यहाँबाट आवश्यक कानुनी प्रक्रिया र कागजी काम पूरा भएपछि ती शवलाई इस्लामाबाद लगिनेछ र सम्बन्धित मुलुकमा पठाइनेछ,’ अल्पाइन क्लबले विज्ञप्तिमार्फत भनेको छ ।
अत्यन्तै जोखिमपूर्ण अवस्थाबाट शव संकलन कार्यमा मिङ्मा डेभिड शेर्पा, दीपेन गुरुङ, सिरवाज खान, पेम्बा छिरिङलगायत खटिएका थिए । मिङ्मा स्वदेश फर्किसकेका छन् ।
निर्मल पुर्जाको नेतृत्वमा ब्रोड पिक हिमाल आरोहण गर्न गएको १० सदस्यीय टोलीमा नेपालीहरू पुरबहादुर गुरुङ ‘युक्ता’, किली पेम्बा शेर्पा ‘किलु’, निमा शेर्पा, नवाङ थिन्दु शेर्पा र ग्यालु शेर्पा थिए । हिमपहिरोमा नधिरा अहमद अब्दुल्लाह अल हार्थी (ओमान), सोहेल साखी (पाकिस्तान), वाङ जोङ (चीन) र म्यालोरी गाइस (अमेरिका) को मृत्यु भएको थियो । अघिल्लो बिहीबार मध्याह्नतिर करिब ६,६०० मिटरको उचाइमा रहेको क्याम्प २ र ३ को बिचमा पर्ने हिमालको पश्चिमी क्षेत्रमा परेको भीषण हिमपहिरोमा निम्स दाइलगायत पर्वतारोही परेका थिए ।
निम्स दाइको शव बेलायत लगिने
निम्स दाइको शव बेलायतमा लगेर उतै दाहसंस्कार गर्ने तयारी छ । उनका परिवार बेलायतमा बस्दै आएको छ । म्याग्दीमा जन्मेका निम्स दाइ चितवनमा हुर्केका थिए । उनले ब्रिटिस गोर्खा सैनिकमा १५ वर्ष काम गरेका थिए ।
उनले ब्रिटिस नागरिकता र नेपाली गैरआवासीय नागरिकता पनि लिएका छन् । सन् २०१९ मा पुर्जाले आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ वटा हिमाल आरोहण गर्ने उद्देश्यले ‘प्रोजेक्ट पोसिबल’ नामक अभियान सुरु गरेका थिए ।
उनले नेपालका आठ हजार मिटर अग्ला ६ वटा हिमाल ३१ दिनमा र पाकिस्तानका पाँच हिमाल २३ दिनमा आरोहण गरेका थिए । उनले सगरमाथा र अन्य तीन चुचुरा ४८ घण्टा ३० मिनेटभित्रै आरोहण गरे भने ६ महिना ६ दिनमा आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला १४ वटा हिमाल आरोहण गरेका थिए ।
पुर्जाको कीर्तिमानीबारे ‘१४ पिक्स ः नथिङ इज इम्पोसिबल’ नामक वृत्तचित्र बनेको छ । शुक्रबार आरोहण दलका पुरबहादुर गुरुङ र ओमानी आरोही नाधिरा अल हार्थीको शव फेला परेको र पहिचान भएको पुष्टि भएको थियो । अमेरिकी आरोही मेलोरी गिसको एउटा खुट्टा हिमपहिरोमा फेला परेसँगै मृत घोषणा गरिएको थियो ।
