चीन र रुसबीचको व्यापार सन् २०२३ मा उच्च विन्दुमा पुगेको बेइजिङको आधिकारिक तथ्यांकले देखाएको छ। भूराजनीतिक तनावका कारण चीनको संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको व्यापारमा चार वर्षमा पहिलोपटक गिरावट आएको छ।
चीन र रुसबीचको व्यापार दुई सय ४० अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी पुगेको चिनियाँ भन्सार विभागको तथ्यांकले देखाएको छ। सन् २०२२ मा मस्कोले युक्रेनमाथि गरेको आक्रमणपछि राजनीतिक र आर्थिक रूपमा नजिकिएका यी दुई मुलुकका लागि यो आँकडा ऐतिहासिक हो।
तथ्यांकअनुसार व्यापारको आँकडाले वार्षिक रूपमा २६.३ प्रतिशतको वृद्धिलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। चीनले युक्रेन युद्धबारे मस्कोको आक्रमणको आलोचना गर्न अस्वीकार गरेको छ।
चीनले आफू तटस्थ रहेको दाबी गर्दै आएको युक्रेन युद्धबारेको चिनियाँ अडानलाई लिएर बेइजिङले पश्चिमा देशहरूबाट आलोचना खेप्दै आएको छ।
सन् २०१९ पछि पहिलोपटक अमेरिका र चीनबीचको व्यापारमा गिरावट आएको छ। सन् २०२२ को तुलनामा गत वर्ष अमेरिकासँगको व्यापार ११.६ प्रतिशतले घटेर ६६४ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको थियो।
सामान्य भन्सार प्रशासनका उपमन्त्री वाङ लिङ्जुनले पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै सन् २०२४ मा नेपालको व्यापारमा थप अवरोध आउने बताए।
‘बाह्य वातावरणको जटिलता, गम्भीरता र अनिश्चितता बढ्दो छ र हामीले कठिनाइहरू पार गर्न र विदेशी व्यापारको वृद्धिलाई थप बढावा दिन थप प्रयास गर्न आवश्यक छ,’ उनले भने।
सन् २०१६ पछि चीनको निर्यात ४.६ प्रतिशतले घटेको छ भने आयात ५.५ प्रतिशतले घटेको छ। घरेलु मोर्चामा पनि निराशाजनक आर्थिक आँकडाहरू देखा परेका छन्। राष्ट्रिय तथ्यांक ब्युरो (एनबिएस)को तथ्यांकले चीनमा डिसेम्बरमा लगातार तेस्रो महिना गिरावट जारी रहेको देखाउँछ।
उपभोक्ता मूल्य सूचकांक (सिपिआई)मा अघिल्लो वर्षको अन्तिम तीन महिनाको तुलनामा ०.३ प्रतिशतले कमी आएको छ। गत वर्षको जुलाईमा चीन सन् २०२१ पछि पहिलोपटक मुद्रास्फीतिको समस्यामा फसेको थियो, तर यसमा अगस्टदेखि नै सुधार देखिएपछि सेप्टेम्बरदेखि नै मूल्यमा निरन्तर गिरावट आएको छ।
ब्लुमबर्गले गरेको सर्वेक्षणमा विश्लेषकहरूले नोभेम्बरमा ०.५ प्रतिशतले घटेको मुद्रास्फीतिमा गत महिना ०.४ प्रतिशतले गिरावट आउने अनुमान गरेका थिए। अपस्फीति (डिफ्लेसन)ले वस्तुहरू सस्ता थिए भन्ने सुझाव दिन्छ र बृहत् अर्थव्यवस्थाका लागि खतरा उत्पन्न गर्दछ। किनकि उपभोक्ताहरू थप कटौतीको आशामा खरिद स्थगित गर्छन्।
मागको कमीले कम्पनीहरूलाई उत्पादन कटौती गर्न, रोजगारी भर्ना रोक्न वा कामदारहरूलाई हटाउन बाध्य पार्न सक्छ। यसका कारण लागतहरू समान हुँदाहुँदै पनि लाभप्रदतालाई कम गर्न विद्यमान स्टकहरूमा छुट दिन बाध्य हुन सक्छ। तुलनात्मक रूपमा हेर्दा डिसेम्बरमा अमेरिकामा मुद्रास्फीति ३.४ प्रतिशत रहेको छ।
सन् २०२३ मा चीनमा मुद्रास्फीति औसतमा ०.२ प्रतिशतले बढेको छ। अन्य प्रमुख अर्थ व्यवस्थाहरूको तुलनामा चीनमा फेरि एकपटक मूल्य वृद्धि भएको छ। एनबिएसका अनुसार उत्पादकको मूल्यमा २.७ प्रतिशतले गिरावट आएको छ, जुन लगातार १५औँ महिना हो।
नोभेम्बरमा तीन प्रतिशतले घटेको उत्पादक मूल्य सूचकांक (पिपिआई)ले कारखानाहरू छोड्ने सामानहरूको लागत मापन गर्दछ र अर्थव्यवस्थाको स्वास्थ्यको अन्तर्दृष्टि प्रदान गर्दछ।
