जफत गरिएका सिलिन्डर आयल निगमको टेकुस्थित अस्थायी डिपोबाट वितरण गर्न निर्देशन
आधा ग्यास भरिएको सिलिन्डर पनि नपाएर उपभोक्ताको भान्सा संकटमा परेका वेला श्रीराम ग्यासको ललितपुर हरिसिद्धिस्थित गोदाममा पूरा भरिएका (१४.२ केजी) ६ हजार ३७७ थान सिलिन्डर स्टक भेटिएको छ । सरकारको अनुगमनकारी निकाय वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले सोमबार दिउँसो अनुगमन गर्दा यति ठुलो परिमाणमा ग्यास फेला पारेको हो ।
सिलिन्डरको यो संख्या काठमाडौं उपत्यकामा रहेका श्रीराम ग्यासको सबै डिलरलाई एक चरण वितरण गर्न पुग्छ । उपत्यकाका ग्यास डिलरमा एकपटकमा ४० देखि ८० सिलिन्डर ग्यास झर्ने गर्छ । श्रीराम ग्यासको उपत्यकामा १३० डिलर छन् । वाणिज्य विभागका निर्देशक नरहरि तिवारीले श्रीराम ग्यासले ठुलो परिमाणमा ग्यास अनावश्यक सञ्चय गरेर कृत्रिम अभावलाई प्रश्रय दिएको पाइएको बताए । उनका अनुसार विभागले उपभोक्ता संरक्षण ऐन, २०५४ अनुसार कारबाहीस्वरूप तीन लाख जरिवाना तिराएको छ ।
‘खाना पकाउने ग्यासको अभाव हुन थालेपछि आपूर्ति सहज बनाउन भनेर अहिले आधा ग्यास भरिएको सिलिन्डर बजारमा ल्याउन पाइने प्रावधान लागू गरिएको छ । तर, श्रीराम ग्यासको गोदाममा ६ हजारभन्दा बढी सिलिन्डरमा पूरा ग्यास रहेको भेटियो,’ उनले भने, ‘बजारमा ग्यासको यत्रो अभाव भएका वेला डिलरलाई धमाधम वितरण गरेर आपूर्ति सहज बनाउनुपर्नेमा गोदाममै भण्डारण गर्नुमा उचित मनसाय देखिएन । अनावश्यक भण्डारण गरी राखेको कसुरमा ऐनअनुसार जरिवाना गरिएको छ ।’
अनुगमन टोलीले अनावश्यक भण्डारण गरेको ठहर्दै जरिवाना तिराए पनि श्रीराम ग्यास उद्योग सञ्चालकले भने त्यस्तो नियत नभएको दाबी गरेका छन् । उद्योगका प्रबन्धक डिल्ली ढकालले निगमलाई गोदाममा ग्यास भएको विषय पहिल्यै जानकारी दिएको बताउँदै अनुगमन टोलीले जरिवाना तिराएर अन्याय गरेको दाबी गरे । ‘२८ फागुन रातिबाट आधा ग्यास भरिएको सिलिन्डर मात्रै प्रचलनमा ल्याउने निर्णय भयो, जबकि त्यतिवेलासम्म हाम्रो गोदाममा ग्यास भरिएका सिलिन्डर धेरै थिए,’ उनले भने, ‘राति एकाएक आधा ग्यास भरिएको सिलिन्डर मात्रै बजारमा ल्याउने निर्णय भएपछि गोदाममा ग्यास भरिएका सिलिन्डर रहेको र त्यसलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भनेर आयल निगमलाई पत्राचार गरेका थियौँ । निगमले त्यसको समाधान दिएन, विभागले अनुगमन गरेर कारबाहीको निर्णय गर्यो ।’
ढकालका अनुसार निगमले सोमबार दिउँसो मात्रै गोदाममा ग्यास भरिएका सिलिन्डर ठुलो मात्रामा के–कति कारणले मौज्दात रहेको भनेर लिखित प्रस्टीकरण सोधेको थियो । ‘लिखित प्रस्टीकरण सोधेको केही समयमै अनुगमन टोली आएर छापा हान्यो र जरिवाना तिराएर गयो,’ ढकालले भने, ‘हामीसँग रहेको ग्यास परिमाणबारे सरोकारवाला निकायलाई जानकारी दिएकै भरमा अनुगमन गरेर कारबाही गर्ने काम भयो ।’
आयल निगमको एलपिजी तथा एभिएसन विभाग प्रमुख विनीतमणि उपाध्यायले गोदाममा ठुलो मात्रामा ग्यास सञ्चय गरेको अवस्थामा अनुगमन टोलीले फेला पारेको विषयमा जानकारी प्राप्त भएको बताउँदै उक्त ग्यासबारे उद्योगले पहिल्यै पत्राचार भने गरेको बताए । ‘ग्यास भरिएका सिलिन्डर गोदाममा छन् भनेर सम्बन्धित उद्योगले जानकारीचाहिँ गराएको थियो,’ उनले भने । गोदाम अनुगमनमा वाणिज्य विभागका अधिकारीसँग आयल निगमका कर्मचारी पनि सहभागी थिए ।
काठमाडौं उपत्यकामा पुस अन्तिम सातादेखि नै ग्यास आपूर्ति असहज बनिरहेको छ । इरान र अमेरिका–इजरायल युद्धका कारण मध्यपूर्वमा युद्ध सुरु भएपछि ग्यास आपूर्ति झन् कष्टकर बन्दै गएको छ । माग धान्न भन्दै सरकारले शुक्रबारदेखि आधा ग्यास (७.१ किलोग्राम) भरिएको सिलिन्डर मात्रै प्रयोगमा ल्याउने निर्णय कार्यान्वयन गरिरहेको छ ।
जफत गरिएका सिलिन्डर आयल निगमको टेकुस्थित अस्थायी डिपोबाट वितरण गर्न निर्देशन
वाणिज्य विभागले श्रीराम ग्यासको गोदामबाट फेला पारेको ६ हजार ३७७ थान ग्यास भरिएका सिलिन्डर आयल निगमलाई बिक्री गर्न निर्देशन दिएको छ । विभागका निर्देशक नरहरि तिवारीले निगमको वितरण प्रणालीमा ल्याएर सिलिन्डरहरू उपभोक्तालाई उपलब्ध गराउन निर्देशन दिएको बताए । आयल निगमले ग्यास आपूर्ति सहजताका लागि टेकुस्थित पुरानो कार्यालयबाट नेपाल, एभरेस्ट, सुगम, एचपीलगायत ब्रान्डका ग्यास सिलिन्डर बिक्री गरिरहेको छ । सोही स्थानबाट श्रीराम ब्रान्डको भरिएका ग्यास सिलिन्डर पनि बिक्री–वितरण थाल्न विभागले निर्देशन दिएको हो । आयल निगमका निर्देशक विनीतमणि उपाध्यायले विभागबाट प्राप्त निर्देशन कार्यान्वयन गर्ने बताए । ‘विभागले के–कस्तो निर्देशन दिन्छ, त्यसको परिपालना गर्न हामी तयार छौँ,’ उनले भने ।
नरहरि तिवारी
निर्देशक, वाणिज्य विभाग
खाना पकाउने ग्यासको अभाव हुन थालेपछि आपूर्ति सहज बनाउन भनेर अहिले आधा ग्यास भरिएको सिलिन्डर बजारमा ल्याउन पाइने प्रावधान लागू गरिएको छ । तर, श्रीराम ग्यासको गोदाममा ६ हजारभन्दा बढी सिलिन्डरमा पूरा ग्यास रहेको भेटियो । बजारमा ग्यासको यत्रो अभाव भएका वेला डिलरलाई धमाधम वितरण गरेर आपूर्ति सहज बनाउनुपर्नेमा गोदाममै भण्डारण गर्नुमा उचित मनसाय देखिएन । अनावश्यक भण्डारण गरी राखेको कसुरमा ऐनअनुसार जरिवाना गरिएको छ ।
