प्रेरक प्रसंग : देउरानी–जेठानीको झगडा
एकै घरमा मिलेर बसेका देउरानी र जेठानीबिच एक दिन कुनै विषयमा विवाद सुरु भयो । विवाद बढ्दै जाँदा दुवैबिच चर्काचर्की पर्‍यो । दुवै एक–अर्काको अनुहा…
प्रेरक प्रसंग : कदर गर्न जान्नेलाई मद्दत गर
एउटा जंगलमा दुई वयस्क सिंहको बिचमा बडो निर्भयतापूर्वक एक मुडुली (पोथी मृग) हिँडिरहेकी थिई । यस्तो अनौठो दृश्य देख्दा एक साधु अचम्ममा परे । उनले मुडुलीसित प्र…
प्रेरक प्रसंग : क्रोधको ताप
धेरै अघि आदि शंकराचार्य र मण्डन मिश्रबिच लगातार १६ दिनसम्म शास्त्रार्थ चल्यो । शास्त्रार्थमा निर्णायकको भूमिकामा थिइन्, मण्डन मिश्रकी विदुषी धर्मपत्नी देवी भारती । शा…
प्रेरक प्रसंग : बुहारीको बुद्धिमत्तापूर्ण निर्णय
एक गाउँमा दुई दाजुभाइ प्रेमपूर्वक बसोवास गर्थे । सँगै रहँदाबस्दा एक दिन उनीहरूबिच कुनै विषयमा सामान्य विवाद भयो । दाजुभाइबिच विवाद भएको थाहा पाएपछि उनीहरू…
प्रेरक प्रसंग : सन्त र फर्सीको तरकारी
हाम्रो समाजमा तीर्थयात्राको निकै ठुलो महत्व छ । पहिले–पहिले यस्तो यात्रामा जान निकै कठिन थियो । अधिकांश तीर्थयात्रा पैदलै गर्नुपर्ने बाध्यता थियो । थोरै&n…
प्रेरक प्रसंग : ज्योतिषी र व्यापारी
एकपटक सहरमा एक प्रसिद्ध ज्योतिषीको आगमन भयो । उनी देशकै नाम चलेका विद्वान् ज्योतिषी थिए । उनको जिब्रोमा सरस्वती विराजमान भएको विश्वास गरिन्थ्यो । उनले जीवनमा जे…
प्रेरक प्रसंग : बुद्ध र बालबालिका
कुनै समयमा गौतम बुद्ध एउटा आँपको बगैँचामा विश्राम गरिरहेका थिए । आँप पाक्ने मौसम थियो । त्यहाँ बालबालिकाको एउटा समूह आइपुग्यो । उनीहरू सबैले अपरिचित बुद्धक…
प्रेरक प्रसंग : विष्णुगुप्तलाई महारानीको जवाफ
विष्णु गुप्त चाणक्य कति प्रतिभाशाली थिए, त्यसको लेखाजोखा गर्न कठिन छ । त्यस्तो विलक्षण प्रतिभाका धनी चाणक्य शारीरिक रूपमा भने कुरूप थिए । चन्द्रगुप्त मौर्यलाई एक दि…
प्रेरक प्रसंग : ट्याक्सीचालक र पहलमान
एक पहलमानजस्ता हट्टाकट्टा मानिस सहरको एउटा स्टेसनमा उत्रिए । उनले एक ट्याक्सीचालकसित भने– म पशुपतिनाथ मन्दिर जान चाहन्छु । त्यहाँसम्मको भाडा कति लाग्छ ? चा…
प्रेरक प्रसंग : साधु र ‘गरिब’ राजा
एक साधुले बाटामा एउटा सुनको सिक्का फेला पारे । उनलाई धनको चासो थिएन । त्यसैले, उनका लागि पैसा अर्थहीन थियो । उनी त्यो सिक्का गरिबलाई दिन चाहन्थे । तर, उनले…
प्रेरक प्रसंग : गधाको बाटो
जंगलको नजिकै रहेको एउटा सानो गाउँमा भोलु नामको गधा थियो । त्यो गाउँ बाँकी संसारबाट बिल्कुलै अलग थियो । त्यहाँ बाहिरबाट न कोही आउँथे, न कोही त्यहाँबाट बाह…
प्रेरक प्रसंग : खुसीको खबर
सहरमा एकजना धनी व्यापारी बस्थे । उनी जति धनी थिए, त्यति नै दानी पनि थिए । उनी दीनदुःखीको दुःख देख्नै सक्दैनथे । उनको दैलामा पुग्ने दीनदुःखीले कहिल्यै निराश …
प्रेरक प्रसंग : कसको आयु लामो ?
त्यतिवेला ग्रिसमा दासप्रथा चरम अवस्थामा थियो । बजारमा हट्टाकट्टा दासको खुब किनबेच हुन्थ्यो । एक दिन एक कन्जुस धनी मालिकले सस्तो दाममा एक कुरूप दास किनेर ल्याए ।…
प्रेरक प्रसंग : कसको आयु लामो ?
वृद्धावस्थामा पुगेपछि एक साधुलाई आफू जीवनको अन्तिम प्रहरमा पुगेको महसुस भयो । उनले आफ्ना शिष्यलाई आश्रममा बोलाए । सबै आइपुगेपछि उनले मुख ‘आँ’ गर…
प्रेरक प्रसंग : एउटै प्रवचनको फरक फरक अर्थ
एकपटक बुद्ध केही दिनका लागि एक स्थानमा बसेर प्रवचन दिइरहेका थिए । पहिलो दिनको प्रवचन समाप्त गर्दै उनले भने– सबै आ–आफ्नो स्थानबाट जाग, समय तिम्रो ह…
प्रेरक प्रसंग : सातु र सपना
सोम शर्मा निकै गरिब थिए । उनी हरेक दिन टाढाटाढासम्म पुगेर भिक्षा मागेर निर्वाह चलाउँथे । भिक्षामा प्राय: सातु पाउँथे । उब्रिएको सातु अलिअलि गर्दै जोगाउँथे । …
प्रेरक प्रसंग : सम्पत्तिका असली हकदार
श्रावस्ती नगरको एक सानो गाउँमा अमरसेन नाम गरेका एक धनी व्यक्ति बस्थे । उनका चार छोरा थिए । सबैको विवाह भइसकेको थियो । सबै अलग–अलग व्यवसाय गरी बस्थे । …
प्रेरक प्रसंग : अन्नको सम्मान
एकपटक भारतको एउटा छात्रावासको भान्सामा सम्पूर्ण विद्यार्थीलाई खाना पस्किएपछि कैयौँ विद्यार्थीले प्लेटमा राखेको सब्जी देखेर नाक खुम्च्याए । उनीहरूमध्ये धेरैले थालमा…
प्रेरक प्रसंग : मूर्तिकारको कला
एउटा सहरको चोकमा एकजना साहित्यकारको सालिक राख्ने तयारी भइरहेको थियो । त्यसका लागि चर्चित मूर्तिकारले सालिक बनाउने जिम्मा पाए । उनी सालिक निर्माणमा जुटे । के…
प्रेरक प्रसंग : पेटको ज्वाला
एक समय स्वामी विवेकानन्द अमेरिका भ्रमणमा थिए । अमेरिकाका विभिन्न स्थानमा उनको प्रवचन चलिरहेको थियो । त्यहाँ उनी एक महिलाको घरमा अतिथिका रूपमा बसेका थिए । उन…