सुन तस्करीमा संलग्न चिनियाँ गिरोहसँग नजिकको सम्बन्ध देखिएका पूर्वसभामुख तथा माओवादी नेता कृष्णबहादुर महरा पुनः पक्राउ परेका छन् । प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सिआइबी)ले उनलाई आइतबार ललितपुरबाट नियन्त्रणमा लिएको हो । महरामाथि भन्सार ऐन, संगठित अपराध तथा आपराधिक लाभ मुद्दामा अनुसन्धान गर्ने प्रहरी तयारी छ ।
सिआइबीका प्रवक्ता एसएसपी शिवकुमार श्रेष्ठका अनुसार भेप (विद्युतीय चुरोट)मा लुकाइएका सुन तस्करी प्रकरणको अनुसन्धानका क्रममा महरालाई पक्राउ गरिएको हो । सोही मुद्दामा ५ चैत ०८१ मा सिआइबीले पक्राउ गरेकोमा त्यतिवेला उनलाई स्वास्थ्य समस्याको कारण देखाउँदै हाजिरी जमानीमा छाडिएको थियो । पछि पर्याप्त प्रमाण नपुगेको भन्दै मुद्दा चलाइएको थिएन । सोही घटनाका सिआइबीले महरालाई पक्राउ गरी नयाँ कोणबाट अनुसन्धान थालेको हो । महरालाई यही विषयमा गत बिहीबार अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले पनि बयान लिएको थियो ।
नेपालमा सुन तस्करी गर्ने गिरोहका नाइके चिनियाँ नागरिक दाबाजिन वाङसँग महराको निकटतम सम्बन्ध देखिएको थियो । वाङ र महराबिच अस्वाभाविक टेलिफोन सम्पर्क देखिएको मात्र होइन, महराले वाङले ल्याएको भेप छुटाउन तत्कालीन भन्सार प्रमुखलाई दबाब दिएपछि उनी अनुसन्धानको दायरामा तानिएका हुन् । तर, उनीसँग सोधपुछ नै नगरी पहिलो चरणमा सिआइबीले मुद्दा चलाएको थियो । महराले चिनियाँ नागरिकसँग आफ्नो निकटता भए पनि उनको सुनको कारोबारबारे भने जानकारी नभएको दाबी गर्दै आएका छन् ।
त्यस विषयमा समेत प्रश्न उठेपछि डिल्लीराज आचार्य नेतृत्वको जाँचबुझ आयोगले महरामाथि पनि अनुसन्धान गर्न भन्दै १ चैत ०८१ मा प्रतिवेदन दिएको थियो । त्यसको चार दिनपछि सिआइबीले उनलाई पक्राउ गरी बयान लिएकोमा ९ भदौमा उनी हाजिरी जमानीमा छुटेका थिए । तर, त्यसपटक पनि उनीविरुद्ध मुद्दा गएन ।
सिआइबीले नै त्यतिवेला मुद्दा चलाउनु नपर्ने राय दिएको छ । जसअनुसार उनका छोरा राहुलसहित चारजनाविरुद्ध पूरक अभियोग लगिएको थियो । सिआइबीले लोकेन्द्र पौडेल, तिब्बती मूलका बेल्जियम नागरिक दावा छिरिङ र चिनियाँ नागरिक ली हानसोङविरुद्ध आठ करोड ५७ लाख रुपैयाँको बिगो दाबी गरी पूरक अभियोग लगाएको थियो ।
०८० को भदौमा राहुल महरालाई सिआइबीले पक्राउ गरी मुद्दा दायर गरेकोमा उनी जेल बसेर छुटिसकेका छन् । दोषी ठहर भई अदालतले तोकेको एक वर्ष कैद भुक्तान गरेर उनी छुटेका हुन् । राहुलसहित ११ जनाविरुद्ध सम्पत्ति शुद्धीकरणको कसुरमा पनि विशेष अदालतमा छुट्टै मुद्दा दायर भइसकेको छ । यस प्रकरणमा भन्सारका केही कर्मचारीको भूमिका पनि शंकास्पद देखिएको छ । यसमा पनि अनुसन्धान हुने सिआइबीका अधिकारी बताउँछन् ।
के हो भेप प्रकरण ?
०७९ को माघमा भेप ल्याएको दुईवटा सुटकेस विमानस्थल भन्सारले बरामद गरेको थियो । तर, पछि त्यो रहस्यमय रूपमा भन्सारबाटै साटिएको थियो । भेपमा सुन भएकाले त्यहाँ कार्यरत नायब सुब्बा रेवन्त खड्कासँगको मिलेमतोमा साटिएको पाइएको थियो । सो सूचना भन्सार कार्यालयले पाएपछि छानबिन गर्न सिआइबीलाई पत्राचार गरेको थियो । सोही आधारमा सो घटनाको अनुसन्धान गर्दा यसमा राजनीतिक तहको संलग्नता खुलेको हो ।
फरार कैदीहरूलाई कुनै सरकारी सुविधा नदिन पत्राचार
गृह मन्त्रालयले जेन–जी आन्दोलनका क्रममा कारागारबाट भागेका कैदीबन्दीको नाम र ठेगानासहितको विवरण सार्वजनिक गर्दै उनीहरूलाई सरकारी कार्यालयबाट सेवा नदिन र सेवा लिन आए सुरक्षा निकायलाई खबर गर्न पत्राचार गरेको छ । विभागका अनुसार पाँच हजार ५४७ कैदीबन्दी अझै फरार छन् ।
फरार हुनेमा ५४० जना भारत १०९ अन्य देशका विदेशी नागरिक छन् । कारागारबाट भागेकामध्ये नौ हजार आठजना भने फर्किसकेको कारागार व्यवस्थापन विभागका महानिर्देशक लीलाप्रसाद शर्माले बताए ।
गृहमन्त्रीस्तरीय निर्णयबाट फरार कैदीहरूको विवरण सार्वजनिक गरिएको हो । फरार कैदीहरू पक्राउ गर्न ७७ जिल्लामै सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारीको अध्यक्षतामा ‘फरार बन्दी खोजी तथा पक्राउ कार्यदल’ गठन गरेको छ । सो कार्यदललाई थप सक्रिय बनाई फरारहरूको पक्राउ अभियानलाई तीव्रता दिन लागिएको छ ।
फरारहरूको खोजीका लागि स्थानीय तहसँग पनि समन्वय गर्न लागिएको छ । प्रहरीले उनीहरूको बारेमा सूचना दिनका लागि आग्रह गरेको छ । साथै, उनीहरूलाई विदेश जानबाट रोक्न अध्यागमनमा पनि विवरण पठाइएको छ ।
