- युक्रेन र यसका युरोपेली सहयोगीलाई बाहिर राखेर रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको सहयोगमा ट्रम्प जतिसक्दो चाँडो युद्ध अन्त्य गर्न चाहन्छन् । युक्रेन र युरोपले धेरैजसो राजनीतिक र भौतिक नतिजा भोग्नुपर्नेछ, तर सर्तसहित हुने वार्तामा उनीहरूको सुनुवाइ हुनेछैन।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गत नोभेम्बरमा राष्ट्रपतिको चुनाव जित्दा युरोपेली सम्भ्रान्तले स्पष्ट रूपमा सोचेका थिए कि संयुक्त राज्य अमेरिका अलि बढी अलगाववादी र अलिक धेरै राष्ट्रवादी हुनेछ । ट्रम्पले युरोपले आफ्नो प्रतिरक्षाका लागि थप रकम भुक्तान गर्नुपर्ने माग गर्नेछन्, तर नाटो र युरोपका लागि सबै महत्वपूर्ण अमेरिकी सुरक्षा ग्यारेन्टी निरन्तर रहनेछ । अहिले प्रमुख युरोपेली शिखर सम्मेलनमा वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीको उपस्थितिपछि हामीलाई थाहा छ कि यो एक ठुलो त्रुटि थियो । दोस्रो विश्वयुद्धपछिका दशकमा अमेरिकी नीति–निर्माताको पुस्ताले परिश्रमपूर्वक र सफलतापूर्वक निर्माण गरेका नियम र गठबन्धनलाई ट्रम्पले पूर्णरूपमा टुटाएका छन् । अबदेखि रुस युरोपेली संघ होइन, बरु अमेरिकाको नजिकको साझेदार हुनेछ । यो अब लोकतन्त्रको एकता होइन, बरु विश्वव्यापी निरंकुश शासकको सम्झौता हो । वासिंटन एकपटक फेरि कानुनमाथि हाबी हुन सक्छ । त्यसबारे युरोप चनाखो हुनुपर्छ ।
रुस–युक्रेन युद्धबारे ट्रम्पको दृष्टिकोण स्पष्ट छ । युक्रेन र यसका युरोपेली सहयोगीलाई बाहिर राखेर रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको सहयोगमा ट्रम्प जतिसक्दो चाँडो युद्ध अन्त्य गर्न चाहन्छन् । युक्रेन र युरोपले धेरैजसो राजनीतिक र भौतिक नतिजा भोग्नुपर्नेछ, तर सर्तसहित हुने वार्तामा उनीहरूको केही भनाइ हुनेछैन ।
त्यसो भए अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाको ट्रम्पको दृष्टिकोण यस्तो देखिन्छ– साना देशको भाग्य ठुला शक्तिले निर्धारण गर्दै प्रभावको क्षेत्रमा फर्क । यो पुटिन र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङलाई खुसी पार्ने दृष्टिकोण पनि हो, किनभने यो उनीहरूको अधिनायकवाद र नव–साम्राज्यवादी महत्वाकांक्षासँग पूर्ण रूपमा मेल खान्छ ।
निश्चित रूपमा ट्रम्पको संशोधनवादले अमेरिकालाई पश्चिमको विनाशबाट सुरु गरेर आत्म–कमजोर वा आत्म–विनाशको बाटोमा ल्याएको छ । आखिर, नाटोले अमेरिकालाई बलियो बनायो र शीतयुद्धमा पश्चिमको विजयमा निर्णायक योगदान गर्यो । गठबन्धन र युक्रेनलाई पुटिनको पाउमा राखेर अमेरिकाले कुन राष्ट्रिय हितलाई अगाडि बढाउन सक्छ ?
- युरोप अहिले एउटा दयनीय चित्र प्रस्तुत गर्छ, जसरी स्याल प्रवेश गर्दा कुखुराको खोर असहाय, त्रसित र उन्मादपूर्ण देखिन्छ । युरोपेलीले आफैँलाई सोध्नुपर्छ कि तिनीहरू यस्तो अवस्थामा कसरी आइपुगे ?
यसको कुनै पनि अर्थ छैन र अझै पनि यो सबै अनुमानित थियो । युरोपेली नेतालाई थाहा थियो कि उनीहरूले ट्रम्पको राष्ट्रपतिको दोस्रो कार्यकाल सुरु भएसँगै कसले र के पाउनेछन् । र, ट्रम्प अमेरिकी लोकतन्त्रलाई कुलीन वर्गमा रूपान्तरण गर्न र नयाँ अधिनायकवादी विश्व व्यवस्था स्थापना गर्न गम्भीर थिए । उनीहरूलाई थाहा थियो कि पूर्वमा पुटिन र पश्चिममा ट्रम्प एक रणनीतिक दुःस्वप्न परिदृश्य हुनेछ । यद्यपि उनीहरूले यो नतिजाको ठ्याक्कै अनुमानमा ठुलो राजनीतिक एकता र बलियो प्रतिरक्षा क्षमता हासिल गर्न लगभग केही गरेनन् ।
नतिजाको रूपमा युरोप पूर्ण रूपमा तयारी छैन । ऐतिहासिक परिवर्तनको पृष्ठभूमिमा ट्रम्प आफ्ना उदेश्य पूरा गर्न कटिबद्ध देखिन्छन् । युरोप अहिले एउटा दयनीय चित्र प्रस्तुत गर्छ, जसरी स्याल प्रवेश गर्दा कुखुराको खोर असहाय, त्रसित र उन्मादपूर्ण देखिन्छ । युरोपेलीले आफैँलाई सोध्नुपर्छ कि तिनीहरू यस्तो अवस्थामा कसरी आइपुगे र ट्रम्प प्रशासनले आफ्नो चरमपन्थीलाई स्वाभाविक बनाएको अवस्थामा अब के गर्ने ? युरोपको सुरक्षा र स्वतन्त्रताभन्दा कम केही छैन । यो सबैलाई स्पष्ट हुनुपर्छ कि ‘सामान्य रूपमा व्यापार’ विपत्तिका लागि केबल एक तरिका हो ।
युरोपसँग पैसा छ, साथसाथै प्राविधिक क्षमता पनि छ । युरोपेली जनता र विभिन्न कम्पनीले आफ्नो भविष्य सुरक्षित गर्न आवश्यक छ । तर, अब काम गर्नुपर्छ । इयुका ठुला र मध्यम आकारका राज्यले नजिकबाट सहयोग गर्नुपर्छ । सदस्य राष्ट्रसँग मिलेर युरोपेली आयोगले ऋण नियम पुनः परिभाषित गर्नुपर्छ र (आदर्श रूपमा युनाइटेड किंगडम र नर्वे समावेश गर्दै) अन्ततः लडाइँका लागि तयार युरोपेली सेना र एक साझा युरोपेली रक्षा उद्योग सिर्जना गर्नुपर्छ ।
निश्चय पनि अहिले युरोप खराब समयमा छ । हिचकिचाहट र ढिलाइ हिजोको संसार थियो । छनोट स्पष्ट छ, ब्रसेल्स वा मस्को । अर्थात्, स्वतन्त्रता वा आज्ञाकारी । युरोपका लागि जवाफ ब्रसेल्स मात्र हुन सक्छ, केवल स्वतन्त्रता । म्युनिख सुरक्षा सम्मेलनमा आफ्नो भाषणमा अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले युरोपेलीलाई उनीहरू कति शक्तिहीन छन् र अबदेखि उनीहरू कत्ति एक्लो हुनेछन् भनेर क्रूर रूपमा स्पष्ट पारे ।
युक्रेनमा पुटिनको युद्ध र युक्रेनमा ट्रम्पको आसन्न विश्वासघातले हामी सबैका लागि युरोपेली शक्तिहीनता कति खतरनाक छ भनेर देखाउँछ । आगामी दिनमा युरोपेली महाद्वीपमा शान्ति र स्वतन्त्रता मुख्य रूपमा हाम्रो आफ्नै शक्ति र प्रतिरोध क्षमतामा आधारित हुनुपर्छ । यो कसैको बलबुतामा हुनुहुँदैन । त्यसकारण युरोपले तुरुन्तै निर्णायक कदम चाल्नुपर्छ । ट्रम्पको संसारमा कठोर शक्तिको विकल्प छैन । युरोपले यसलाई विकास गर्न कुनै पनि लागत छोड्नुहुँदैन । वा, रुसी ट्यांकहरू पहिले रिगा र वार्सातर्फ घुम्नुपर्छ ।
– प्रोजेक्ट सिन्डिकेटबाट
