
धान, मकैजस्ता परम्परागत खेती प्रणालीभन्दा अलैँचीबाट तेब्बर आम्दानी हुने भएपछि सल्यानका किसान व्यावसायिक अलैँची खेतीमा आकर्षित भएका छन् । कम लगानी र परिश्रमबाट राम्रो आम्दानी हुने भएपछि किसान अलैँची खेतीमा लागेका हुन् । चार रोपनी क्षेत्रफलमा अलँैची खेती गर्दै आइरहेका सिद्धकुमाख गाउँपालिका– ३ का किसान थलबहादुर बुढाथोकी भन्छन्, ‘पहिले खेतमा १६ मुरीजति धान फल्थ्यो । धान रोप्ने समयमा पानी परेन भने त्यो पनि हुन्थेन । केही वर्ष बाँझो नै भयो । पछि अलैँची खेती गरेँ । अहिले राम्रो आम्दानी भइरहेको छ ।’
आठ वर्षदेखि व्यावसायिक अलैँची खेती गर्दै आएका बुढाथोकीले पाँच वर्षदेखि आम्दानी लिँदै आइरहेका छन् । वार्षिक चार लाखसम्म आम्दानी हुने गरेको उनी सुनाउँछन् । त्यस्तै, अर्का किसान भद्रबहादुर बुढाथोकीले पनि कम लगानी र परिश्रमबाट परम्परागत खेती प्रणालीभन्दा अलैँची खेतीबाट मनग्य आम्दानी हुने गरेको बताए । नौ मुरी धान फल्ने खेतमा अहिले वार्षिक तीन लाखसम्मको अलैँचीले उत्पादन दिइरहेको उनले बताए । ‘अन्नबालीभन्दा त कति हो कति गुणा फाइदा भइरहेको छ । अलैँची लगाएको आठ वर्ष भयो, पाँच वर्षदेखि उत्पादन दिन थालेको छ । यसबाट सन्तुष्ट छु ।’ उत्पादित अलैँची व्यापारीले घरबाट नै दुई हजार पाँच सय प्रतिकिलोका दरले किन्ने गरेको बुढाथोकीको भनाइ छ ।
जिल्लामा अहिले १५ हेक्टर क्षेत्रफलमा अलैँची खेती हुँदै आइरहेको कृषि विकास कार्यालय सल्यानले जनाएको छ । एकीकृत रूपमा नभए पनि किसानले पछिल्लो समय अलैँची खेती बढाउँदै लगेको कृषि विकास कार्यालय सल्यानका प्रमुख महेश आचार्यले बताए । वार्षिक नौ मेट्रिकटन अलैँची सल्यानमा उत्पादन हुने र त्यसमध्ये पाँच मेट्रिकटन जिल्लाबाहिर निकासी हुँदा किसानले डेढ करोडभन्दा बढी रकम हात पारेको उनको भनाइ छ ।