अविश्वासको प्रस्तावबाट हटाइने पहिलो प्रधानमन्त्री बने इमरान खान, पाकिस्तानको इतिहासमा ७५ वर्षयता कुनै पनि प्रधानमन्त्रीले पाँचवर्षे कार्यकाल पूरा गर्न पाएनन्
पाकिस्तानको नयाँ प्रधानमन्त्रीमा शेहबाज सरिफ निर्वाचित भएका छन् । पाकिस्तानको संसद्ले पाकिस्तान मुस्लिम लिग (नवाज)का अध्यक्ष सरिफलाई सोमबार नयाँ प्रधानमन्त्री चुनेको छ । आइतबार मध्यरात विश्वासको मत हासिल गर्न नसकेपछि पूर्वप्रधानमन्त्री इमरान खान पदच्यूत भएका थिए ।
सरिफलाई पाकिस्तानको माथिल्लो सदन सिनेटका अध्यक्ष सदिक सन्जरानीले सपथ खुवाएका थिए । राष्ट्रपति डा.अरिफ अल्भीले ‘असहज’ भएको बताएपछि सिनेटका अध्यक्षले सपथ खुवाएका हुन् । पाकिस्तानको राष्ट्रपति कार्यालयको आधिकारिक ट्विटर ह्यान्डलले एक ट्विटमार्फत यसको जानकारी दिएको थियो । डा. अल्भी पीटीआई तथा इमरान खानका शुभेच्छुक भएको बताइन्छ । विगतमा संसद् विघटन गर्न खानले गरेको प्रस्ताव उनले सहजै अनुमोदन गरिदिएका थिए ।
सन् १९४७ मा बेलायती शासनबाट स्वतन्त्र भएयता पाकिस्तानका एकजना पनि प्रधानमन्त्रीले पूरा कार्यकाल शासन गर्न सकेका छैनन् । इमरान खानले विगतमा पाँच वर्षको कार्यकाल पूरा गर्ने दाबी गर्ने गरेका थिए । तर, उनी तीन वर्ष २३५ दिन पदमा रहेर पाकिस्तानको इतिहासमा अविश्वासको मतमार्फत हटाइने पहिलो प्रधानमन्त्री बनेका छन् ।
प्रधानमन्त्री चयनका लागि सोमबार भएको मतदानमा एक सय ७४ सांसदले शेहबाजको पक्षमा मत हालेका थिए । संसद्मा कुल तीन सय ४२ सिटको त्यो बहुमत हो । ७० वर्षीय सरिफले खानविरुद्ध गठित विपक्षी संयुक्त गठबन्धनको नेतृत्व गर्दै आएका थिए ।
शेहबाजका अतिरिक्त पिटिआईका नेता शाह मेहमुद कुरेशीले प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारी दिएका थिए । तर, उनले मतदान सुरु हुनुभन्दा केही अघि आफ्नो उम्मेदवारी फिर्ता लिए । कुरेशीले पिटिआईको निर्णय पछ्याउँदै सांसद पदबाट राजीनामा दिएका छन् ।
को हुन् शेहबाज सरिफ ?
शेहबाज सरिफ पाकिस्तानी पूर्वप्रधानमन्त्री नवाज सरिफका भाइ हुन् । सन् २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले नवाज सरिफलाई भ्रष्टाचार ठहर गर्दै प्रधानमन्त्री हुन अयोग्य ठहर गरेपछि उनी बर्खास्त भएका थिए । सरिफ अहिले उपचारका लागि लन्डनमा छन् ।
पाकिस्तानको एक धनाढ्य औद्योगिक घराना परिवारका सदस्य शेहबाज सन् १९८८ मा पन्जाबको प्रान्तीय चुनाव लडेर राजनीतिमा प्रवेश गरेका थिए । सन् १९९७ मा उनी सोही प्रान्तको मुख्यमन्त्री बने । तर, शेहबाज मुख्यमन्त्री बनेको दुई वर्षपछि पाकिस्तानी जनरल परबेज मुसरफले सैन्य कु गरे । त्यसपछि सम्पूर्ण सरिफ परिवार साउदी अरबमा निर्वासित भयो ।
सन् २००७ पछि मात्र सरिफ परिवार देश फर्कियो । राजनीतिमा पुनरागमनपछि शेहबाज सन् २००८ र २०१३ मा पुनः पन्जाबका मुख्यमन्त्री चुनिए । उनी मुख्यमन्त्री रहँदा पन्जाबमा ठुल्ठूला पूर्वाधार आयोजना सम्पन्न भएका थिए । जसले पाकिस्तानमा उनको छवि पूर्वाधारप्रेमी नेताका रूपमा बनेको छ । उनी समन्वयकारी नेता पनि मानिन्छन् । शेहबाज पाकिस्तानको शक्तिशाली सेना र नागरिक सरकारबीच समन्वयको पक्षपाती हुन् । तथापि उनका आलोचकहरू भने उनले मुख्यमन्त्री रहँदा प्रान्तको स्वास्थ्य तथा कृषि सुधारलाई बेवास्ता गरेको आरोप लगाउँछन् ।
शेहबाजले अहिले पनि भ्रष्टाचार आरोपको मुद्दा खेपिरहेका छन् । सन् २०१९ डिसेम्बारमा पाकिस्तानको भ्रष्टाचार निवारण आयोग नेसनल एकान्टिबिलिटी ब्युरोले शेहबाज र उनका छोरा हम्जाका दुई दर्जन घरजग्गा नियन्त्रणमा लिएर सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी मुद्दामा अनुसन्धान सुरु गरेको थियो । सोही मुद्दामा सन् २०२० सेप्टेम्बरमा उनी पक्राउ पनि परे । अहिले पनि उनी सो मुद्दाका लागि जमानतमा जेलबाहिर छन् ।
तरिक–ए–इन्साफद्वारा संसद् परित्याग गर्ने घोषणा
पाकिस्तान तरिक–ए–इन्साफ पार्टी (पिटिआई) ले संसद् छाड्ने निर्णय लिएको छ । सोमबार नयाँ प्रधानमन्त्रीका लागि निर्वाचन हुनु केही घन्टाअघि मात्र पाकिस्तानी संसद् भवनभित्र सम्पन्न पिटिआईको संसदीय दलको बैठकले संसद् छाड्ने निर्णय लिएको थियो । बैठकको अध्यक्षता पिटिआईका अध्यक्ष इमरान खानले गरेका थिए । पाकिस्तानी मिडिया डनसँगको कुराकानीमा पिटिआईका नेता फवाद चौधरीले शेहबाजको प्रधानमन्त्री चयन देशका लागि ठूलो अपमान भएको टिप्पणी गरे । भ्रष्टाचार मुद्दाको फैसला गर्न तोकिएको दिनमै शेहबाज प्रधानमन्त्री हुनु देशका लागि ‘ठूलो अन्याय’ भएको उनको भनाइ थियो ।
‘पाकिस्तानका लागि विदेशीद्वारा चुनिएको र विदेशबाट आयातीत सरकार लादिनु र शेहबाजजस्ता व्यक्तिले त्यसको नेतृत्व गर्नुजस्तो अपमान के हुन सक्छ,’ फवादले भने । शेहबाज र उनका छोरा हम्जाविरुद्ध परेको १४ अर्ब डलरको कालो धनसम्बन्धी मुद्दामा पाकिस्तानको विशेष अदालतले सोमबार निर्णय गर्ने समयतालिका तोकेको थियो । तर, सोमबार अदालतले निर्णय पछाडि सारेको छ । पिटिआईका अधिकांश शीर्ष नेतृत्वले शेहबाज कालो धनको मुद्दामा आरोपी भएकाले उनी प्रधानमन्त्री पदका लागि योग्य नभएको आरोप लगाइरहेका छन् ।
इमरानको समर्थनमा ठुल्ठूला र्याली
निवर्तमान प्रधानमन्त्री इमरान खानका समर्थकहरू सोमबार नै सडकमा उत्रिएका छन् । देशभरका प्रमुख सहरमा इमरानका समर्थकहरूले उनलाई फिर्ता ल्याउन माग गर्दै र्याली निकाले । पिटिआईको झन्डा बोकेर सडकमा उत्रिएका मानिसहरूले खानको पक्ष र अन्य दलका नेताको विरोधमा नाराबाजी गरेका थिए । विरोध र्यालीमा खानको मुख्य समर्थन आधार मानिने युवाहरूको उल्लेख्य उपस्थिति थियो ।
कराँचीमा निस्किएको र्यालीमा २० हजारभन्दा बढी मानिस उपस्थित थिए । राजधानी इस्लामावादमा समर्थकहरू साँझको समयमा हात बत्ती लिएर सडकमा उत्रिएका थिए । सोही भिडबीचबाट इमरान खान एक सजाइएको ट्रकमा चढेर अगाडि बढेका थिए । सम्बोधन गर्दै इमरानले ‘देशको इतिहासमा यति भिड कहिले पनि स्वस्फूर्त रूपमा सडकमा नउत्रिएको’ बताए ।
