याङलिङ कृषि उच्च प्रविधि उद्योग प्रदर्शन क्षेत्रको अन्तर्राष्ट्रिय विनिमय केन्द्रद्वारा आयोजित दिगो विकास र गरिबी निवारणसम्बन्धी सेमिनार मेरा लागि ग्रामीण रूपान्तरणको दृष्टिकोणलाई पूर्ण रूपमा परिवर्तन गरिदिने एक अत्यन्तै गहिरो र फलदायी अनुभव रह्यो । बेइजिङका अत्याधुनिक उच्च प्रविधि अनुसन्धान प्रयोगशालादेखि लिएर सान्सी प्रान्तका फस्टाउँदा सहकारी फार्महरूका चीनका कृषि रूपान्तरणलाई प्रत्यक्ष रूपमा नियाल्दा वैज्ञानिक नवप्रवर्तनसँग दृढ राजनीतिक इच्छाशक्ति जोडिएपछि कति ठुलो शक्ति उत्पन्न हुन्छ भन्ने कुरा स्पष्ट भयो ।
नर्थवेस्ट एन्ड एफ युनिभर्सिटीका प्राध्यापक वाङ योङछ्याङ र सहप्राध्यापक ल्याङ युनजुआनजस्ता प्रतिष्ठित विशेषज्ञहरूसँगको प्रत्यक्ष छलफलले मलाई के बुझायो भने चीनले हासिल गरेको पूर्ण गरिबी निवारणको ऐतिहासिक सफलता कुनै संयोग मात्र थिएन, बरु यो सुरुवाती चरणको आधारभूत राहत सहायताबाट सुरु भई तथ्यांकमा आधारित लक्षित हस्तक्षेपसम्म पुगेको एक अत्यन्तै सुव्यवस्थित र चरणबद्ध रणनीतिको परिणाम थियो, जसले सुशासन सधैँ सक्रिय र ग्रामीण समुदायको वास्तविक धरातलमा जोडिएको हुनुपर्छ भन्ने प्रमाणित गर्दछ ।
यस अध्ययन भ्रमणका विभिन्न स्थलहरूले सैद्धान्तिक नीति कसरी तल्लो तहको आर्थिक समृद्धिमा रूपान्तरण हुन्छन् भन्ने कुराको एक जीवन्त र व्यावहारिक उदाहरण प्रस्तुत गरे । याङलिङमा रहेको इन्टेलिजेन्ट एग्रिकल्चरल इन्डस्ट्रियल पार्क खेती केन्द्रको भ्रमण गर्दा साना किसानहरूको खेती प्रणालीप्रतिको मेरो दृष्टिकोणमा ठुलो परिवर्तन आयो । मैले देखेँ कि कसरी आधुनिक र नियन्त्रित कृषि प्रविधिले एउटा सामान्य पारिवारिक फार्मलाई उच्च उत्पादकत्व भएको र स्थापित ब्रान्डसहितको व्यावसायिक उद्यममा बदल्न सक्ने रहेछ ।
जोङ्जे सिफाङ बायोटेक्नोलोजीमा वातावरणमैत्री जैविक विषादीको प्रत्यक्ष प्रभाव देख्दा यो कुरा प्रस्ट भयो कि आर्थिक विकासका लागि पर्यावरणलाई विनाश गरिरहनुपर्दैन । आर्थिक विकास र पर्यावरणबिचको यो सन्तुलनलाई थियान्सी गाउँले थप उजागर गर्यो, जहाँको जीवन्त सामूहिक अर्थतन्त्रले मलाई ग्रामीण समुदायले कसरी कृषि उत्पादनलाई स्थानीय उद्योगहरूसँग सफलतापूर्वक जोड्न सक्छन् भन्ने कुरा सिकायो ।
भ्रमणको अन्तिम चरणमा बेइजिङस्थित नेसनल इन्जिनियरिङ रिसर्च सेन्टरमा पुग्दा म साँच्चै नै अचम्मित भएँ, जहाँ अत्याधुनिक रिमोट सेन्सिङ र प्रिसिजन एग्रिकल्चर प्रविधिले खेतबारीका कार्यलाई पूर्ण सटिकताका साथ व्यवस्थापन गरिरहेका थिए, जसले कृषिको भविष्य डिजिटल कनेक्टिभिटीमा आधारित छ भन्ने कुरा प्रष्ट पार्छ ।
यस भ्रमण र अनुभवबाट सिक्नुपर्ने सबैभन्दा महत्वपूर्ण पाठ के हो भने, विशिष्टीकृत कृषिको व्यावहारिक प्रयोगमार्फत परम्परागत जीवनमुखी कृषिको दुष्चक्रलाई निश्चित रूपमा तोड्न सकिन्छ र तोडिनै पर्छ । नेपालले परम्परागत खेती प्रणालीलाई मात्र निरन्तरता दिएर अर्थपूर्ण गरिबी निवारण हासिल गर्न सक्दैन । चीनको सफलताले यो प्रमाणित गर्छ कि वास्तविक आर्थिक लाभ केवल कच्चा उत्पादन गरेर मात्र हुँदैन, तर त्यसपछिको प्रशोधन र बजार व्यवस्थापनको चरणलाई नियन्त्रण गरेर मात्र सम्भव हुन्छ ।
यसका साथै, यस भ्रमणले यो कुरा पनि स्पष्ट पारेको छ कि नेपालले अब ढिलो नगरी डिजिटल उपकरण र दक्ष जनशक्तिमा आधारित लक्षित विकास ढाँचाहरू अपनाउनुपर्छ । जलवायु परिवर्तनले नेपालको पानीको सुरक्षामा प्रत्यक्ष खतरा निम्त्याइरहेको अवस्थामा, याङलिङको पानी बचत गर्ने सिँचाइ प्रणाली र जैविक कीटनाशक प्रविधिहरू अपनाउनु अब केवल एउटा विकल्प मात्र होइन, यो आवश्यकता भइसकेको छ ।
हाम्रो कृषि शिक्षा प्रणालीमा सुधार गर्दै नयाँ प्रविधिमैत्री युवा पुस्ता र कृषि उद्यमीहरू तयार पार्न सकेमा, नेपालको नेतृत्वले कृषिलाई एक आकर्षक र उच्च आम्दानी हुने पेसामा बदल्न सक्छ र नेपाली ग्रामीण क्षेत्रलाई आर्थिक संकटको क्षेत्रबाट रूपान्तरण गरी राष्ट्रिय समृद्धिको मुख्य संवाहक बनाउन सक्छ ।
