प्रधानमन्त्री केपी ओलीले २० माघ ०७९ मा शिलान्यास गरेको सरकारी शिक्षालय दमक बहुप्राविधिक शिक्षालय भवन अलपत्र परेको छ । ओलीको गृहनगर दमक नगरपालिका– ४ मा बहुप्राविधिक शिक्षालय भवन बजेट अभावमा निर्माण पूरा नभएर अलपत्र परेको हो ।
ओली प्रधानमन्त्री भएका वेला ०७६ मा उनकै सक्रियतामा स्थापना भएको दमक बहुप्राविधिक शिक्षालय प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद्को आंगिक शिक्षालय हो । शिक्षालयको भवन निर्माणका लागि दमक– ४ अर्नाखाडीमा तीन वर्षअघि १८ कोठे तीनतले भवन निर्माण सुरु भएको थियो । ओलीले २० माघ ०७९ मा भवन निर्माणका लागि शिलान्यस गरेका थिए । सो ठाउँमा चार बिघा चार कट्ठा जग्गा शिक्षालयलाई प्राप्त भएको छ । जसमध्ये तीन बिघा १८ कट्ठा जग्गा ऐलानी हो भने ६ कट्ठा दाताले शिक्षालयलाई उपलब्ध गराएको हो । अझै चार कट्ठा जग्गा दान गर्न वचनबद्धता आए पनि शिक्षालयको नाममा आइनसकेको शिक्षालय प्रमुख ठाकुरप्रसाद भट्टराई बताउँछन् ।
तत्कालीन समयमा शिक्षालयको भवन निर्माणका लागि चार करोड ६४ लाख बजेट विनियोजन भएको थियो । निर्माण कम्पनीले ठेक्का सम्झौताअनुसार ११ महिनामा सक्ने गरी स्ट्रक्चरको काम सकेको छ । तर, त्यसपछि फिनिसिङको कामका लागि बजेट नआउँदा भवन अलपत्र परेको शिक्षालयका शिक्षालय प्रमुख भट्टराईले बताए । ‘आएको बजेटले स्ट्रक्चरल काम सकिएको छ । समयमै काम सकिएर निर्माण कम्पनीले जिम्मा लगायो । वाल लगाएर कोठासमेत बनेको छैन । अन्य फिनिसिङको काम बाँकी नै छ,’ उनले भने, ‘बजेट नआएकाले भवन अलपत्रजस्तै बनेको छ । बजेट माग गर्न प्रधानमन्त्रीदेखि यस प्रदेशका मुख्यमन्त्रीसम्मलाई भेटिसकेँ, तर पर्याप्त बजेट आएन ।’
गत आर्थिक वर्षमै संरचनाको काम सकिए पनि त्यसपछि फिनिसिङका लागि बजेट आएन । चालू आर्थिक वर्षमा सरकारले ८० लाख बजेट विनियोजन गरेको छ । तर, त्यो बजेटले काम पूरा नहुने शिक्षालय प्रमुख भट्टराई बताउँछन् । ‘यो बजेट त हात्तीको मुखमा जिराजस्तो भयो । ८० लाख आएको छ । यसले सामान्य काम होला, तर पूरा हुन सक्दैन । यो बजेटले त केही काम लाग्दैन,’ उनले भने, ‘यो फिनिसिङ गरिसक्न सात करोड बजेट चाहिन्छ । छात्रावास निर्माण, माटो परीक्षण गर्ने ल्याब, क्यान्टिलगायतको काम पनि गर्नुपर्नेछ ।’
शिक्षालयको भव्य भवन निर्माणको प्रारम्भिक चरणमा बजेट अभावले अलपत्र छ । अहिले शिक्षालय भने दमक– २ स्थित हम्सेदुम्से सामुदायिक वन क्षेत्र रहेको जीर्ण भवनमा सञ्चालन भइरहेको छ । ०७६ मा स्थापना भएपछि दमक नगरपालिकाले उपलब्ध गराएको उक्त जीर्ण संरचनामा शिक्षालय चलिरहेको शिक्षालय प्रमुख भट्टराई बताउँछन् । ‘हामी दमक– २ को हम्सेदुम्से वन क्षेत्रमा रहेको नगरपालिकाले उपलब्ध गराएको जीर्ण भवनमा छौँ । यहाँ पाँच वर्षदेखि बिजोगले कक्षा सञ्चालन गरिरहेका छौँ,’ उनले भने, ‘भुटानी शरणार्थीका लागि बसेको आइओएमले बनाएर छाडेको अस्थायी भवन रहेछ । हामी त्यहीँ मर्मतसम्भार गरेर बसिरहेका छौँ । त्यो पनि वेलावेला भत्किरहन्छ ।’
यो शिक्षालयलाई प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद्ले चारवटा विषय पठनपाठनका लागि स्वीकृति दिएको छ । तीनवर्षे डिप्लोमा तहका मेकानिकल, अटोमोबाइल, रेफ्रिजेरेटर एन्ड इयर कन्डिसन र सिभिल इन्जिनियरका विषय पढाउन सिटिइभिटीले स्वीकृति दिएको छ । तर, संरचना अभावका कारण अहिले सिभिल इन्जिनियरिङका मात्र कक्षा भइरहेको शिक्षालय प्रमुख भट्टराईले बताए । ‘एउटा विषयबाहेक अरू पढाउन सकिएको छैन । यसको प्रमुख कारण भवन अभाव नै हो,’ उनले भने । भवन अभावका कारण माटो परीक्षणका लागि ल्याब सञ्चालन गर्नसमेत नसकिएको उनले बताए । ‘सिभिल इन्जिनियरिङ पढाइ हुने ठाउँमा माटो परीक्षणको ल्याब अनिवार्य हो । तर, हामीले सञ्चालन गर्न सकेका छैनौँ,’ उनले भने, ‘अहिले मदन भण्डारी स्मृति प्रतिष्ठान नेपाल बहुप्राविधिक शिक्षालयमा लगेर गरिरहेका छौँ ।’
पढाइ भइरहेको डिप्लोमा तहको सिभिल इन्जिनियरिङमा पनि विद्यार्थीको आकर्षण छैन । सरकारको छात्रवृत्तिमा पढ्न आउने विद्यार्थीसहित प्रत्येक वर्ष ४८ जनाको कोटा हुन्छ । तर, कुनै ब्याचमा पनि कोटाजति विद्यार्थी नआएको शिक्षालय प्रमुख भट्टराई बताउँछन् । उनका अनुसार तेस्रो वर्षमा २५ जना, दोस्रो वर्षमा ३५ जना विद्यार्थी छन् भने पहिलो वर्षमा २८ जनाले रजिस्ट्रेसन गरेका छन् । पहिलो वर्षमा अझै केही समय विद्यार्थी आउन सक्ने उनको अनुमान छ । ‘पूर्वाधार राम्रो नभएर पनि विद्यार्थीको आकर्षण नभएको हो । अरू ठुलठुला संरचना भएका क्याम्पसमा विद्यार्थी जान्छन्,’ उनी भन्छन्, ‘अर्को कारण विद्यार्थीका लागि यो शिक्षालय भएको अहिलेको ठाउँ विद्यार्थीलाई अपायक छ । भनेको वेला सवारीसाधन पनि पाइँदैन । तसर्थ, विद्यार्थीको संख्या बढ्न सकेन ।’
