ललितपुरको इमाडोलमा थप दुईजनामा हैजा पुष्टि भएसँगै संक्रमितको संख्या २२ पुगेको छ । यो वर्ष गत ८ साउनमा ललितपुरकै गोदावरीमा रहेको नसारहित समाज पुनस्र्थापना केन्द्रका १६ वर्षीय बालकमा संक्रमण पुष्टि भएसँगै हैजा ‘आउटब्रेक’ भएको थियो ।
बुधबारसम्म ललितपुरमा १४, काठमाडौंमा एक र धनगढीमा सातजनामा हैजा पुष्टि भएको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले जनाएको छ । ललितपुरका १२ संक्रमित गोदावरी क्षेत्रकै छन् जसमध्ये अधिकांश पुनस्र्थापना केन्द्रका हुन् । त्यस्तै, काठमाडौंका संक्रमित कालीमाटी क्षेत्रका हुन् । उनलाई १४ साउनमा संक्रमण पुष्टि भएको थियो । धनगढीमा भने १० साउनमा पहिलो केस देखिएको थियो ।
हैजा पुष्टि भएका तीनै क्षेत्रमा झाडापखालाका लक्षणसहितका अन्य बिरामी पनि देखिएकाले सतर्क हुन महाशाखाले आग्रह गरेको छ । महाशाखा प्रमुख यदुचन्द्र घिमिरेले झाडापखालाको लक्षण हैजा हुन सक्ने भएकाले बेवास्ता नगर्न र सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छन् । वर्षा र बाढीका कारण पिउने पानी दूषित हुनाले पनि संक्रमण फैलिएको छ । बाक्लो बस्ती भएका स्थानमा संक्रमण देखिएकाले सचेत हुन घिमिरेको आग्रह छ ।
खोलाको बाढी बस्ती पस्दा हैजाको झन् जोखिम
काठमाडौंमा मुसलधारे वर्षासँगै नदीको बाढी करिडोर क्षेत्रका बस्तीमा छिर्दा प्रदूषित भएको छ । बाढीसँगै खानेपानीका स्रोतहरूमा ढल मिसिएकाले हैजाको जोखिम झन् बढेको बताउँछन् इपिडिमियोलोजी तथा महामारी व्यवस्थापन शाखा प्रमुख डा. मुकेश पौडेल । मंगलबार रातिको वर्षासँगै बागमती, विष्णुमती, मनोहरालगायत खोलामा आएको बाढी प्रवेश गर्दा आसपासका बस्तीहरू अस्तव्यस्त बनेका छन् ।
‘खानेपानीका स्रोतमा ढलसहितको बाढी मिसिएको छ । यदि बाढीमा हैजाको कीटाणु भएमा सीधै मानिसको सम्पर्कमा आउने जोखिम छ,’ डा. पौडेलले भने । सामान्यतया हैजाको कीटाणु पानीमै एक हप्ताभन्दा बढी बाँच्न सक्ने र फैलिन सक्ने भएकाले बाढी प्रभावित क्षेत्रहरू उच्च जोखिममा रहेको उनले बताए । संक्रमणबाट जोगिन पानी उमालेर वा पूर्णतया निर्मूलीकरण गरेर मात्रै पिउन, खानेकुरा राम्ररी पकाएर वा पखालेर खान, सरसफाइमा ध्यान दिन, विशेषगरी शौचालय सफा राख्न र शौचालय प्रयोग गरिसकेपछि हात राम्ररी सफा गर्न चिकित्सकहरूको सुझाव छ ।
यदुचन्द्र घिमिरे, प्रमुख इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा
झाडापखाला लागेको छ भने हैजाको लक्षण पनि हुन सक्छ । बेवास्ता गर्नुहुँदैन, डाक्टरसँग परामर्श लिनुपर्छ । वर्षा र बाढीले पिउने पानी दूषित हुन्छ । यसले हैजा संक्रमण फैलिन सक्छ । काठमाडौं र ललितपुरका घना बस्तीमा संक्रमण देखिएकाले सचेत हुन आवश्यक छ ।