दोहोरो पढाइको धपेडीले विद्यार्थीमा शारीरिक तथा मानसिक पीडा
गोरखा नगरपालिका–८ की सुक्रिया खातुन गोरखा मोडर्न बोर्डिङ स्कुलमा कक्षा ८ मा पढ्छिन् । दिनभर विद्यालयकै अध्ययनमा व्यस्त रहने उनलाई बिहान पनि फुर्सद छैन । बिहान ६ बजे उठेर उनी मदरसा पढ्न जान्छिन् । दोहोरो पढाइको धपडीले उनी शारीरिक तथा मानसिक पीडामा छिन् ।
धार्मिक विद्यालयको पढाइले सरकारीसरह मान्यता नपाउँदा उनीजस्तै अन्य बालबालिकाहरू यस्तै समस्या झेल्न बाध्य छन् । धार्मिक विद्यालयमा वर्षाैँ धार्मिक पाठ्यक्रम पढे पनि साधारण विद्यालयमा समान तहको मान्यता नपाएका कारण मदरसा र गुम्बा पढ्ने विद्यार्थीहरू मर्कामा परेका छन् ।
जिल्लाको पाँच स्थानीय तहमा २१ वटा मदरसा छन् । मदरसामा मुस्लिम समुदायको धार्मिक विषय पठनपाठन हुँदै आएको छ । गोरखा नगरपालिकामा १३, गण्डकी र भीमसेन थापामा एक–एक, आरुघाट, सिरानचोक र पालुङटारमा दुई–दुईवटा मदरसा रहेको नेपाल मुस्लिम संघ गोरखाका अध्यक्ष जमिल मियाँले बताए । उनका अनुसार उक्त मदरसामा करिब एक हजार विद्यार्थीले धार्मिक विषय पठनपाठन गर्दै आएका छन् । उनीहरूमध्ये करिब ९० प्रतिशत विद्यार्थी सामुदायिक विद्यालयमा पनि अध्ययन गर्छन् । धार्मिक विषयको पढाइले सरकारी विद्यालयको समान तहको मान्यता नपाएका कारण दुवै ठाउँको पढाइलाई एकसाथ लानुपर्ने बाध्यता विद्यार्थीमा रहेको मियाँले बताए । सरकारी पाठ्यक्रममा मुस्लिम समुदायको धार्मिक विषयलाई पनि समावेश गर्नुपर्ने उनको माग छ । ‘धार्मिक विद्यालयलाई पनि समान तहमा मान्यता दिने भनेर उल्लेख गरेको छ, तर व्यवहारमा त्यस्तो छैन,’ मियाँले भने ।
धार्मिक विषयले सरकारी मान्यता नपाउँदा वर्षौँवर्ष मदरसामा पढेर पनि सामुदायिक विद्यालयमा सुरुको कक्षादेखि नै पढ्नुपर्ने बाध्यता विद्यार्थीलाई भएको मदरसाका शिक्षक मौलाना रियाजुदिनले बताए । सरकारले चासो नदिएकोे र विद्यालय सञ्चालनका लागि पर्याप्त रूपमा अनुदान नदिएका कारण प्रभावकारी रूपमा सरकारी पाठ्यक्रमअनुरूप मदरसा शिक्षा सञ्चालन गर्न नसकिएको उनले बताए ।
गोरखा नगरपालिका– २ का वडाध्यक्ष रहमतुल्ला मियाँले नेपाल सरकारको पाठ्यक्रमअनुसारका विषय पठनपाठन नभएकाले मदरसाको पढाइले सरकारी मान्यता नपाएको बताए । सामुदायिक विद्यालयमा धार्मिक विषयलाई ऐच्छिक रूपमा राखेर पठनपाठन गराउन सके सहज हुने बताउँदै उनले त्यसतर्फ कसैको ध्यान नपुगेको गुनासो गरे । आफू शिक्षक हुँदा पनि पटक–पटक प्रयास गरेको, तर सफल नभएको उनले बताए ।
धार्मिक विषय पढाइ हुने गोरक्षनाथ वैदिक गुरुकुलले भने संस्कृतसँगै नेपाल सरकारले निर्दिष्ट गरेको पाठ्यक्रमअनुसारको अंगे्रजी, गणित, सामाजिकलगायतका विषय पठनपाठन गराउँदै आएको छ । जसकारण सामुदायिक विद्यालयमा अध्ययन गर्न जानुपर्ने बाध्यता विद्यार्थीमा नभएको विद्यालयका प्रधानाध्यापक ईश्वरप्रसाद उपाध्यायले बताए ।
गुरुकुलको पढाइले साधारण विद्यालयसरह मान्यता पाए पनि यस वर्ष गुरुकुलमा रहेका वटुकहरूको संख्या कटौती गर्नुपरेको उपाध्यायले गुनासो गरे । ‘हाम्रो गुरुकुलमा ३१ जना बटुकहरू थिए । विगत वर्षहरूमा नगरपालिका र वडाले गरेर सात लाख रुपैयाँ अनुदान दिन्थ्यो । त्यसबाट ३२ जनालाई पढाउन सकिएको थियो, तर यस वर्ष नगरपालिकाले अनुदान रकम घटाएको छ,’ उनले भने, ‘अनुदान कटौती भएपछि १४ जनालाई पोखरा पठाउन बाध्य भयौँ । अहिले यहाँ जम्मा १९ जनामात्र छन् ।’
नेपाल सरकारको पाठ्यक्रमअनुसार विषयवस्तु पठनपाठनमा विद्यालयले चासो नदिँदा मदरसाको पढाइलाई सरकारीसरह मान्यता दिन नसकिएको गोरखा नगरपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख चन्द्रबहादुर खड्काले बताए ।
