२१ प्रतिशत नागरिकलाई पूर्णखोपको सुनिश्चितता, लामो समय भण्डारण सम्भव नभएकाले खोप अभियानलाई नियमित गर्ने सरकारको तयारी
खोप टाइमलाइन
- हालसम्म नेपालमा आएको खोप : ६५ लाख २ हजार ५० डोज
- पहिलो मात्रा खोप लगाउनेको संख्या : २६ लाख ११ हजार ८०७
- दोस्रो मात्रा लगाउनेको संख्या : १० लाख ४१ हजार ३६६
- कोभिसिल्ड खोप एक लाख ९९ हजार डोज प्रयोगमा, तर तथ्यांकमा जोडिन बाँकी
... ...
नेपाललाई कोरोनाविरुद्धको खोप दिनेमा सबैभन्दा अग्रस्थानमा अमेरिका देखिएको छ । संख्याका हिसाबले चीन रहे पनि अमेरिकाले एक मात्रा लगाए पुग्ने खोप दिएकाले ऊ अगाडि छ । अमेरिकाले नि:शुल्क दिएको १५ लाख ३४ हजार ५८० डोज जोन्सन एन्ड जोन्सन खोप सोमबार नेपाल आइपुगेको छ ।
अन्य खोप दुई मात्रा लगाउनुपर्छ भने जोन्सन एन्ड जोन्सन खोप एक मात्रा लगाए पुग्छ । अमेरिकाले दिएको जोन्सनको खोपले कुल जनसंख्याको ५ प्रतिशतलाई कभर गर्ने छ । यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा बढी प्रतिशत हो । बाँकी १६ प्रतिशत नागरिकलाई चीन र भारतबाट आएको खोपले कभर गरेको छ ।
नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत र्यान्डी बेरीले सोमबार स्वास्थ्यमन्त्री कृष्णगोपाल श्रेष्ठलाई कोभ्याक्स सुविधामार्फत आएको १५ लाख खोप हस्तान्तरण गरेका छन् । कोरोनाविरुद्ध जोन्सन एन्ड जोन्सन कम्पनीको खोप एक डोज मात्रै पर्याप्त भएको मानिन्छ । नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत बेरीले नेपाली जनतालाई अमेरिकी जनताका तर्फबाट दिइएको नि:शुल्क उपहार भएको बताए । उनले कोभिड–१९ को प्रतिकार्यका लागि नेपालमा अमेरिकी सहयोग सबैभन्दा धेरै रहेकोसमेत जिकिर गरे । स्वास्थ्यमन्त्री श्रेष्ठले कोभ्याक्सअन्तर्गत खोप उपलब्ध गराएकोमा अमेरिकी सरकारलाई धन्यवाद दिए ।
‘कोभ्याक्समार्फत आएको यो प्रारम्भिक अनुदान हो । यसले तत्काल १५ लाखभन्दा बढी नागरिकको सुरक्षा गर्न सक्छ, नेपालको जनसंख्याको ५ प्रतिशत जनता यसबाट लाभान्वित हुनेछन् भन्नेमा हामी विश्वस्त छौँ,’ अमेरिकी राजदूत बेरीले सोमबार जारी भिडियो सन्देशमा भनेका छन्, ‘७५ वर्षदेखि अमेरिका नेपालको सबैभन्दा नजिकको साझेदार रहँदै आएको छ । आज हाम्रो साझेदारी सदाभन्दा झन् महत्वपूर्ण भएको छ ।’
अमेरिकाले यी खोप कोभ्याक्स विश्वव्यापी खोप पहल तथा युनिसेफसँगको साझेदारीमा उपलब्ध गराएको जनाएको छ । अमेरिकी दूतावासका अनुसार महामारीको सुरुवातदेखि हालसम्म अमेरिकाले नेपाललाई करिब सात करोड डलरबराबरका स्वास्थ्य सामग्री सहयोग गरिसकेको छ । युएसएआइडीले करिब पाँच करोड डलरबराबरका अक्सिजन सिलिन्डर, श्वासप्रश्वास उपकरण, कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ उपकरणलगायत उपलब्ध गराइसकेको छ । अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले करिब ७३ लाखबराबरका स्वास्थ्य उपकरण, आइसोलेसन निर्माण, अक्सिजन थेरापी उपकरण, स्वास्थ्य क्लिनिकलगायत उपलब्ध गराएको छ ।
पहिलो मात्रा खोप लिनेको संख्या २६ लाख
नेपालमा गत ८ माघदेखि खोप आउन सुरु गरेको हो । हालसम्म ६५ लाख ८२ हजार ५८० डोज खोप नेपाल आइपुगेको छ । तर, अहिलेसम्म प्राप्त खोपमध्ये ५० लाख ४८ हजार डोज दुई मात्रा लगाउनुपर्छ । भारतबाट २० लाख खरिद गरेको सरकारले १० लाख मात्रै ल्याउन सकेको छ । नेपाललाई चीनले १८ लाख साइनोफार्म कम्पनीको भेरोसेल खोप अनुदान दिएको छ । नेपालले खरिद गरेको ४० लाखमध्ये आठ लाख डोज खोप आइसकेको छ । चाँडै बाँकी ३२ लाख डोज खोप आउने छ ।
स्वास्थ्य मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार २६ लाख ११ हजार ८०७ जनाले पहिलो मात्रा खोप लिएका छन् । १० लाख ४१ हजार ३६६ जनाले दोस्रो मात्रा लगाएको स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा.समिर अधिकारीले जानकारी दिए । कोभिसिल्ड खोप एक लाख ९९ हजार डोज प्रयोग भए पनि तथ्यांकमा जोडिएको छैन । कोभिसिल्ड खोपको म्याद सकिएको छ ।
अमेरिकाबाट आएको खोप केन्द्रीय खोप भण्डारण स्टोर टेकुमा राखिएको छ । नियमित खोप भण्डारण गर्ने स्थान खाली भएकाले त्यहाँ व्यवस्थापन गरिएको सरकारी अधिकारीहरूले बताएका छन् । कोरोनाविरुद्धको प्रयोग हुन बाँकी भेरोसेल र जोन्सन एन्ड जोन्सनको खोप तत्काल लगाउन सुरु गरिने भएको छ ।
स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा.कृष्ण पौडेलका अनुसार बुधबारदेखि पहिलो चरणको खोप अभियान सुरु हुनेछ । प्रत्येक प्रदेशमा एक लाखदेखि एक लाख ५० हजारका दरले खोप वितरण भइसकेको छ । स्वास्थ्यमन्त्रीस्तरको २८ असारको निर्णयअनुसार खोप उपलब्ध भएको आधारमा मंगलबारदेखि नै लगाउन सुरु गर्न ७७ वटै जिल्लालाई निर्देशन दिएको छ । लामो समय भण्डारण सम्भव नभएकाले सरकारले तत्काल खोप अभियानलाई नियमित गर्ने भएको हो ।
स्वास्थ्य सेवा विभाग आपूर्ति महाशाखाका फार्मेसी अधिकृत बडेबाबु थापाका अनुसार कोभिसिल्ड जस्तो भायलमा खोप आए ५० लाख डोजसम्म भण्डारण गर्न सकिन्छ । तर, रिफिलवाला (सिरिन्ज) खोप आएमा १० देखि १५ लाख डोज खोप मात्र भण्डारण गर्न सकिन्छ । खोप उत्पादन कम्पनीहरूका फरक फरक साइजमा खोप प्याकिङ गर्ने भएकाले त्यसले ‘स्पेस’ लिने हुँदा धेरै भण्डारण गर्न नसकिने उनको भनाइ छ । नेपाली सेना र निजी क्षेत्रसँग गरी १५ लाख डोजभन्दा बढी भण्डारण गर्नसकिने थापाले बताए ।
क–कसले पाउँछन् खोप ?
भेरोसेल खोप ५५ वर्षभन्दा माथिका उमेर समूहका पहिलो मात्रा खोप लगाउन बाँकी सबै नागरिक परेका छन् । त्यस्तै, विश्वविद्यालय, विद्यालयका शिक्षक र कर्मचारीहरूलाई पनि लगाइने भएको छ । सार्वजनिक यातायातमा कार्यरत चालक र सहचालक, नेपाल सरकारले तोकेका अत्यावश्यक सेवामा संलग्न खोप लगाउन बाँकी व्यक्तिहरू र खोप अनिवार्य गरेका देशमा जाने नेपाली नागरिकलाई लगाइने छ ।
जोन्सन एन्ड जोन्सन खोप ५० देखि ५४ वर्ष उमेर समूहका कोभिडविरुद्ध पहिलो मात्रा खोप लगाउन बाँकी सबै नगरिक परेका छन् । पूर्ण र अति अशक्त अपांगता (वर्ग क र ख) भएका नागरिकले पनि जोन्सनको एक मात्रा खोप पाउने छन् । त्यस्तै, हाल नेपालमा बसोवास गरिरहेका शरणार्थीहरू, स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मी र सरसफाइकर्मी (यसअघिको अभियानमा खोप लगाउन छुटेकाहरू)लाई जोन्सनको खोप दिइनेछ ।
चिनियाँ राजदूतले भनिन् : नेपाललाई थप खोप उपलब्ध गराउँछौँ
चिनियाँ राजदूत होउ यान्छीले नेपाललाई थप खोप सहयोग गर्ने आश्वासन दिएकी छन् । सोमबार बिहान आयोजित भर्चुअल पत्रकार सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै उनले नेपालले खरिद गरेको सबै खोप पनि चाँडै आउने बताइन् । कोभिडको सुरुवातमा नेपालले चीनलाई मद्दत गरेको उल्लेख गर्दै यान्छीले खोप उत्पादन दैनन्दिन बढिरहेकाले नेपाललाई आफ्नो देशले भविष्यमा थप सहयोग गर्न सक्ने उल्लेख गरिन् ।
‘हामीसँग १० प्रकारका खोप उत्पादन भएका छन् र दुईवटालाई विश्व स्वास्थ्य संगठनले मान्यता दिएको छ, उत्पादन पनि क्रमशः बढिरहेको छ,’ उनले भनिन्, ‘नेपालले खरिद गरेको ४० लाख डोज साइनोफार्ममध्ये सबै चाँडै आउनेछ । हामी भविष्यमा नेपाललाई बढीभन्दा बढी खोप पठाउनेछौँ किनभने हामीकहाँ उत्पादन क्षमता बढिरहेको छ ।’ चीनले नेपालसहित विश्वका एक सय देशलाई ४५ करोड डोज खोप उपलब्ध गराइसकेको उनले बताइन् ।
