दुई वर्षदेखि बोनम्यारो क्यान्सरसँग जुधिरहेकी श्रीमती । आफैँ पनि प्रोस्टेट रोगबाट पीडित । उपचारका लागि अस्पताल धाउँदाधाउँदै थकित भएपछि सुनकोशी नदीमा हामफाले, क्यान्सरपीडित श्रीमतीलाई पिठ्युँमा बोकेर ।
काभ्रेपलाञ्चोकको भुम्लु गाउँपालिका– ८ स्थित दुलालेश्वर महादेव मन्दिरनजिक बुधबार साँझ करिब साढे ६ बजे ६८ वर्षीय केदारनाथ पराजुलीले ६७ वर्षीया श्रीमती तिलकुमारी पराजुलीलाई पिठ्युँमा बोकेर सुनकोशी नदीमा हामफालेको प्रत्यक्षदर्शीको भनाइ छ । घटना भएको दोस्रो दिनसम्म दुवैजना बेपत्ता छन् ।
परिवारका अनुसार तिलकुमारी दुई वर्षदेखि बोनम्यारो क्यान्सरबाट पीडित थिइन् । उनको काठमाडौंमा रहेको सिभिल अस्पतालमा उपचार भएको थियो । किमोथेरापीसमेत गरिएको थियो । तर, स्वास्थ्यले साथ नदिएपछि किमो रोकिएको थियो । पछिल्लो समय घरमै औषधि सेवन गर्दै आवश्यक परे मन्डनदेउपुर नगर अस्पतालमा उपचारका लागि लगिने गरिएको थियो । रोगका कारण उनी अपांगतासमेत भएकी थिइन् ।
श्रीमान् केदारनाथ पनि प्रोस्टेट रोगबाट पीडित थिए । केही दिनअघि मात्रै उपचारपछि उनको शरीरमा पिसाबको थैली झुन्ड्याइएको थियो ।
बेपत्ता दम्पतीका भतिजा प्रेम पराजुलीका अनुसार बुधबार दुवैजना घरमै थिए । छोराबुहारी काममा गएका थिए । साँझ घर फर्किँदा दुवैजना घरमा थिएनन् । सुरुमा अस्पताल गएको अनुमान गरियो । तर, नगर अस्पतालमा सम्पर्क गर्दा उनीहरू नपुगेको जानकारी आयो ।
त्यसपछि खोजी गर्दै जाँदा उनीहरूले ट्याक्सी प्रयोग गरेको खुलेको थियो । ट्याक्सीचालकसँग सम्पर्क गर्दा दम्पतीले आफूहरू ‘धामी हेर्न जाने’ भन्दै दोलालघाटसम्म लगेर छाड्न आग्रह गरेका थिए । त्यहाँ पुगेपछि एक हजार रुपैयाँ भाडा तिरेर आफूलाई फर्काइदिएको उनले जानकारी दिएका थिए । त्यसपछि आएको सूचनाले परिवारलाई स्तब्ध बनायो ।
दुलालेश्वर महादेव मन्दिरका पुजारीले बोलाउँदाबोलाउँदै केदारनाथले श्रीमतीलाई पिठ्युँमा बोकेर सुनकोशी नदीमा हामफालेको जानकारी परिवारले पाएको भतिज प्रेमले बताए ।
परिवारका अनुसार आर्थिक अभावका कारण उपचार रोकिएको अवस्था भने थिएन । मन्डनदेउपुर नगरपालिका– ७ का वडाध्यक्ष विष्णुप्रसाद पौडेलले पनि पराजुली परिवार आर्थिक रूपमा समस्याग्रस्त नभएको बताए । बेपत्ता दम्पतीका एक छोरा र तीन छोरी छन् ।
घटनापछि नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, स्थानीय बासिन्दा, गोताखोर टोली तथा ड्रोनको प्रयोग गरेर दिनभर खोजी गरिएको थियो । तर, बिहीबार पनि दुवैजनाको अवस्था पत्ता लाग्न सकेको छैन । जिल्ला प्रहरी कार्यालय काभ्रेका सूचना अधिकारी तथा प्रहरी नायब उपरीक्षक रविन विष्टका अनुसार शुक्रबार पनि खोजी कार्यलाई निरन्तरता दिइनेछ ।
सिभिल अस्पतालमा मात्र हुन्छ बोनम्यारोको उपचार
भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालका निर्देशक डा. उज्ज्वल चालिसेले बोनम्यारो नेपालमा जटिल समस्याको रूपमा रहेको र यसको उपचारका लागि स्रोत–साधनदेखि जनशक्तिसम्मको अभाव रहेको बताए । उनका अनुसार हाल सरकारी अस्पतालमध्ये सिभिल अस्पतालमा मात्रै यसको उपचार हुन्छ । ‘रगतसम्बन्धी क्यान्सर बोनम्यारोबाट हुने हो, यसलाई मल्टिपल माइलोमा पनि भनिन्छ,’ उनले भने, ‘यो निकै नराम्रो किसिमको क्यान्सर हो, अति दुखाइ हुन्छ र खर्चिलो पनि । निको हुन कठिन हुन्छ, भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालमा बोनम्यारोको उपचार हुँदैन ।’
महाराजगन्जस्थित शिक्षण अस्पतालले यो सेवा दिने योजना बनाए पनि अझै सुरु हुन सकेको छैन । शिक्षण अस्पतालका निर्देशक डा. सुवास आचार्यका अनुसार हाल नेपालमा बोनम्यारोसम्बन्धी पाँच–सातजना मात्रै विशेषज्ञ डाक्टर छन् । यो रोगको उपचारसम्बन्धी राम्रो नीति, राम्रो योजना र उपचार सेवा नहुँदा बिरामी मारमा रहेको आचार्यले बताए । नेपालमा बोनम्यारो क्यान्सरका रोगीको वास्तविक संख्या कसैसँग पनि छैन । अधिकांश बोनम्यारोका रोगी उपचारका लागि भारतलगायतका देशमा जाने गरेका छन् ।
चितवनको भरतपुरस्थित बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालले बोनम्यारो प्रत्यारोपणका लागि आवश्यक भौतिक एवं चिकित्सकीय तयारी थालेको छ । चीन सरकारले भवन निर्माण, उपकरण खरिद र चिकित्सक, नर्सलाई तालिम दिने गरी यो परियोजना अघि बढाएको हो । चिकित्सकका अनुसार शरीरको फ्ल्याट हड्डीभित्र हुने बोनम्यारोमा रातो रक्तकोष (आरबिसी), सेतो रक्तकोष (डब्लुबिसी) र प्लेटलेट्स बढ्ने गर्छ । बोनम्यारो रोग एप्लास्टिक एनिमिया र रक्त क्यान्सर वा बोनम्यारो क्यान्सर गरी तरिकाको हुन्छ । यी दुवै रोगले बोनम्यारोको नियमित काममा बाधा ल्याइदिन्छ र बोनम्यारोमा बढ्नुपर्ने आरबिसी, डब्लुबिसी र प्लेटलेट्स बढ्न पाउँदैन । यस्तो अवस्थामा बोनम्यारो प्रत्यारोपण गर्नुपर्ने हुन्छ । बोनम्यारो सुईबाट रगत झिक्ने वा बोनम्यारो झिक्ने र सुईबाटै राख्ने विधि हो ।
