सेयरबजार उत्साहजनक नदेखिएपछि लगानीकर्ताले बैंक तथा तथा वित्तीय संस्थाबाट मार्जिन कर्जा लिन पनि कम गरेका छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांकअनुसार जेठमा सेयर कर्जा ३३ करोड ४० लाख रुपैयाँले मात्रै विस्तार भएको छ । जेठमा भएको कर्जा विस्तार अघिल्लो महिना वैशाख र चैतको तुलनामा कम हो ।
मार्जिन प्रकृतिको कर्जाको बक्यौता अर्थात् आउटस्ट्यान्डिङको आधार यस्तो आँकडा देखिएको हो । वैशाख मसान्तसम्म मार्जिन प्रकृतिको कुल कर्जा एक खर्ब ६२ अर्ब ५४ करोड रुपैयाँ थियो । जेठ मसान्तसम्म आउँदा त्यो एक खर्ब ६२ अर्ब ८७ करोड ४० लाख रुपैयाँ पुगेको छ । तथ्यांकअनुसार चैतमा तीन अर्ब २० करोड ९० लाख र वैशाखमा तीन अर्ब पाँच करोड २० लाख रुपैयाँले मार्जिन प्रकृतिको कर्जा अर्थात् सेयर धितो कर्जा विस्तार भएको थियो । तर, जेठमा भने त्यो ३३ करोड ४० लाख रुपैयाँमा विस्तार भएको छ ।
समीक्षा महिनामा वाणिज्य बैंकबाट प्रवाह हुने सेयर कर्जा १४ करोड ४० लाख रुपैयाँले बढेको छ । वैशाखसम्म एक खर्ब ३९ अर्ब ६२ करोड ५० लाख रुपैयाँ रहेको वाणिज्य बैंकको सेयर कर्जा जेठ मसान्तसम्म आउँदा एक खर्ब ३९ अर्ब ७६ करोड ९० लाख रुपैयाँ पुगेको छ । विकास बैंकमा भने यस्तो कर्जा विस्तार घटेको छ । गत वैशाख मसान्तसम्म १९ अर्ब ६५ करोड रहेको विकास बैंकको सेयर कर्जा जेठमा सात करोड ९० लाख रुपैयाँले घटेर १९ अर्ब ५७ करोड १० लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ ।
वित्त कम्पनीको सेयर कर्जा विस्तार भने २७ करोड रुपैयाँले बढेको छ । वित्त कम्पनीले गत वैशाख मसान्तसम्म कुल तीन अर्ब २६ करोड ४० लाख रुपैयाँ सेयर कर्जा प्रवाह गरेका थिए । जेठ मसान्तसम्म आउँदा त्यो तीन अर्ब ५३ करोड ४० लाख रुपैयाँ पुगेको छ ।
ऋण लिएर लगानी गर्दा ब्याज तिर्न पुग्ने पनि प्रतिफल नआउने डर लगानीकर्तामा देखिएको छ । सोहीकारण बैंक तथा वित्तीय संस्थामा मार्जिन कर्जाको माग घटेको बैंकरहरू बताउँछन् । सामान्यतः बैंकले निक्षेपमा दिने ब्याजदर बढ्दा सेयरबजार घट्ने र ब्याजदर घट्दा बजार बढ्ने पनि हुन्छ । किनकि, ब्याजदर बढ्दा लगानी निक्षेपमा आकर्षण हुन्छ । ब्याजदर घटेको अवस्थामा लगानी निक्षेपमा सेयरबजारमा आकर्षित हुन्छ । अहिले बैंकले दिने ब्याजदर एकदमै न्यून छ । तर, निक्षेपमा लगानी गर्नेले सेयरबजारमा लगानी बढाउन सकेका छैनन् ।
११ महिनामा २२ अर्ब १७ करोडले बढ्यो कर्जा
चालू आवको ११ महिनामा सेयर धितो कर्जा २२ अर्ब १७ करोड २० लाख रुपैयाँले बढेको छ । गत असार मसान्तमा यस्तो कर्जा कुल एक खर्ब ४० अर्ब ७० करोड २० लाख रुपैयाँ थियो । चालू आवको पहिलो महिना साउनमा तीन अर्ब ८३ करोड ३० लाख र भदौमा एक अर्ब सात करोड ४० लाख रुपैयाँले बढेको सेयर कर्जा असोजमा ६५ करोड ९० लाख रुपैयाँले घटेको छ । त्यसपछि कात्तिकमा एक अर्ब २७ करोड ५० लाख, मंसिरमा दुई अर्ब ५६ करोड ३० लाख र पुसमा चार अर्ब तीन करोड ५० लाख रुपैयाँले कर्जा बढेको थियो । त्यसपछि माघमा तीन अर्ब ३३ करोड ३२ लाख, फागुनमा १२ करोड ४० लाख, चैतमा तीन अर्ब २० करोड नौ लाख, वैशाखमा तीन अर्ब पाँच करोड २० लाख र जेठमा ३३ करोड ४० लाख रुपैयाँले बढेको छ । यसरी जेठ मसान्तसम्म आउँदा यस्तो कर्जा एक खर्ब ६२ अर्ब ८७ करोड ४० लाख रुपैयाँ कायम भएको छ ।
गत आवको ११ महिनामा भने यस्तो कर्जा प्रवाह ३८ अर्ब ५६ करोड ७० लाख रुपैयाँले बढेको थियो । ०८१ असारसम्म यस्तो कर्जा प्रवाह ९० अर्ब नौ करोड ३० लाख थियो । जेठ ०८२ सम्म आउँदा त्यो एक खर्ब २८ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ पुगेको थियो । गत आवमा भने यस्तो कर्जा प्रवाह ५० अर्ब ६० करोड ९० लाख रुपैयाँले बढेको थियो । गत आवको असार मसान्तसम्म यस्तो कर्जा कुल एक खर्ब ४० अर्ब ७० करोड दुई लाख रुपैयाँ पुगेको थियो ।
