- सडकमा विदेशी नागरिकमाथि आक्रमण गरेर दक्षिण अफ्रिकाको बेरोजगारी समाधान हुँदैन भने आप्रवासी किन निसानामा परिरहेका छन् ?
दक्षिण अफ्रिकामा आप्रवासीविरोधी भावनाको खतरनाक रूपमा वृद्धि भएको छ । हालैका महिनामा सतर्कतासम्बन्धी विभिन्न समूहले आप्रवासीविरोधी मार्च गरेका छन् । देशमा भइरहेका अपराध, बेरोजगारी र सार्वजनिक सेवाको पतनका लागि बढ्दो रूपमा आप्रवासीलाई दोष दिइएको छ । त्यसो त धेरै दक्षिण अफ्रिकीले महसुस गरेको आक्रोश वास्तविक छ । लाखौँले दैनिक कठिनाइको सामना गर्छन् । बेरोजगारी उच्च विन्दुमा पुगेको छ । श्रमिक वर्ग गरिबी र भोकमरीको चपेटामा छन् । युवाहरू काम खोज्न संघर्षरत छन् । सार्वजनिक सेवा अत्यधिक दबाबमा छ ।
तर, क्रोध गलत दिशामा निर्देशित छ । आप्रवासीले दक्षिण अफ्रिकाको बेरोजगारी संकट सिर्जना गरेनन्, स्थानीय सरकारको पतन गराएनन्, अर्थतन्त्रको औद्योगिक क्षमता घटाएनन् । तिनले सार्वजनिक खर्च कटौती गरेनन्, कारखाना बन्द गरेनन्, सार्वजनिक सेवालाई निजीकरण गरेनन्, श्रम सुरक्षालाई कमजोर बनाएनन् वा भ्रष्टाचारलाई प्रोत्साहन दिएनन् ।
दक्षिण अफ्रिकामा देखिएका बहुसंख्यक संकटको जरा गहिरो छ । देशको चरम असमानता शताब्दीयौँदेखिको औपनिवेशिक असर, जातीय पुँजीवाद र रंगभेद शोषणको उपज हो । सन् १९९४ को लोकतान्त्रिक सफलताले राजनीतिक रंगभेद अन्त्य गरे पनि व्यवहारमा लागू हुन सकेन । यसले आर्थिक संरचनालाई मौलिक रूपमा रूपान्तरण गर्न सकेन । बरु सम्पत्ति भूमि र आर्थिक शक्तिलाई अल्पसंख्यकको हातमा केन्द्रित गर्न सहयोग गर्यो ।
आज, लाखौँ दक्षिण अफ्रिकीले त्यो असफलताको परिणाम भोगिरहेका छन् । सन् २००८ को विश्वव्यापी वित्तीय संकटदेखि आर्थिक वृद्धि कमजोर भएको छ । उत्पादनमा गिरावट आएको छ । स्थिर रोजगारीको ठाउँ अनिश्चित काम र बढ्दो अनौपचारिकताले लिएको छ । युवा सुरक्षित रोजगारीको थोरै आशा भएको श्रम बजारमा प्रवेश गरेका छन् । यी अवस्थाबाट उत्पन्न निराशाले संकट निम्त्याउँदै छ । आर्थिक संकटको अवधिले प्रायः सामाजिक दुःखको वास्तविक स्रोतको सामना गर्नुको सट्टा कमजोर समूहलाई दोष दिन्छ । असमानताबाट लाभ उठाउनेलाई चुनौती दिनुको सट्टा आप्रवासी, शरणार्थी र अन्य सीमान्तकृत समुदायतर्फ ध्यान केन्द्रित गरिन्छ ।
युरोपमा पनि अति दक्षिणपन्थी राजनीतिक आन्दोलनले आर्थिक असुरक्षाका लागि आप्रवासीमाथि दोष थोपरेर जनसमर्थन प्राप्त गरेका छन् । अमेरिकामा आप्रवासीविरोधी बयानबाजी राजनीतिक बहसको केन्द्रीय विशेषता बनेको छ । आर्थिक संकट गहिरो हुँदै जाँदा र सामाजिक विभाजन तीव्र बन्दै जाँदा ल्याटिन अमेरिका र अन्यत्र पनि यस्तै प्रवृत्ति देखा परेका छन् ।
जब कामदारहरू राष्ट्रियता, भाषा, जातीयताका आधारमा विभाजित हुन्छन्, शोषणबाट लाभ उठाउनेहरू बलिया देखिन्छन् । कामदारहरू संगठित हुनुको सट्टा एक–अर्कासँग प्रतिस्पर्धा गर्दा सस्तो र कमजोर श्रममा भर पर्ने रोजगारदाता लाभान्वित हुन्छन् । भ्रष्ट राजनीतिज्ञलाई उनीहरूको असफलताबाट सार्वजनिक निराशालाई पुनर्निर्देशित गर्दा फाइदा हुन्छ । जब सार्वजनिक बहस असमानता, बेरोजगारी र सम्पत्तिमा केन्द्रित हुनुको साटो आप्रवासीमा केन्द्रित हुन्छ, तब आर्थिक अभिजात वर्गलाई फाइदा हुन्छ ।
प्रत्येक देशसँग आफ्नो कानुनबमोजिम बसाइँसराइलाई नियमन गर्ने अधिकार र जिम्मेवारी हुन्छ । दक्षिण अफ्रिकाको आप्रवासन प्रणालीमा सुधार आवश्यक छ । गृह मन्त्रालयलाई थप क्षमता र स्रोतसाधनको खाँचो छ । आप्रवासन र कानुन प्रवर्तन संस्थाभित्र हुने भ्रष्टाचारलाई निर्णायक रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्छ । मानव बेचबिखन र कमजोर मानिसको शोषण गर्ने आपराधिक सञ्जाल भत्काउनुपर्छ ।
समाधान सतर्कता, भिडले दिने न्याय वा डरलाग्दो हिंसा हुन सक्दैन । सडकमा विदेशी नागरिकमाथि आक्रमण गरेर बेरोजगारी समाधान हुँदैन । कुनै पनि अर्थतन्त्रले धम्की र त्रासमार्फत रोजगारी सिर्जना गर्दैन । कानुनको शासनलाई सतर्कताले प्रतिस्थापन गर्दा कुनै पनि समुदाय सुरक्षित हुन सक्दैन ।
श्रम आन्दोलनको विशेष जिम्मेवारी छ । ट्रेड युनियनहरू यस सिद्धान्तमा गठन गरिएका थिए कि एकजनालाई चोट पुर्याउनु सबैलाई चोट पुर्याउनु हो । कामदार विभिन्न देशबाट आउन सक्छन्, फरक भाषा बोल्न सक्छन् वा फरक पहिचान राख्न सक्छन्, तर तिनको उचित काम, उचित ज्याला, सुरक्षित कार्यस्थल र सामाजिक न्यायमा साझा रुचि हुन्छ ।
श्रमिक आन्दोलनले रोजगारी सिर्जना, औद्योगिकीकरण, सार्वजनिक लगानी, गुणस्तरीय सार्वजनिक सेवा र सम्पत्ति र अवसरको पुनर्वितरणमा स्पष्ट र प्रभावकारी नीतिका लागि दबाब दिनुपर्छ । यसले भ्रष्टाचारसँग लड्न, श्रम मापदण्ड लागू गर्न र आफ्ना जनताको आवश्यकता पूरा गर्न सरकारलाई दबाब दिनु आवश्यक छ । दक्षिण अफ्रिकीसामु दुई विकल्प छन् । हामी बलिको बोका बनेर डर र सामाजिक विखण्डनको बाटो पछ्याउने कि हाम्रो संकटको समाधान खोजेर समुदायमा एकता कायम राख्ने ? केवल दोस्रो विकल्पले न्याय, समानता र दिगो सामाजिक शान्तिको आशा प्रदान गर्छ ।
(भाभी दक्षिण अफ्रिकी ट्रेड युनियन महासंघ (एसएएफटियू) का महासचिव हुन् )
अलजजिराबाट
