चारपटकको विजेता इटाली बोस्निया हर्जगोभिनासँग पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित भएपछि आगामी जुन–जुलाईमा हुने फिफा विश्वकप फुटबल प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको छ । फुटबल इतिहासमा विश्व च्याम्पियन टोली लगातार तीनपटक विश्वकपमा छनोट नभएको पहिलोपटक हो । सन् २०१४ मा ब्राजिल विश्वकपपछि इटाली २०१८ (रुस) र २०२२ (कतार) संस्करणमा समेत छनोट भएको थिएन ।
बोस्निया हर्जगोभिना भने दोस्रोपटक विश्वकपमा छनोट भएको छ । ४० वर्षीय कप्तान एडिन जेको टोलीलाई ऐतिहासिक सफलता दिलाउन सफल भए । बोस्नियाले अब विश्वकपको समूह ‘बी’मा क्यानडा, कतार र स्विट्जरल्यान्डसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । हारपछि इटालीका प्रशिक्षक जेन्नारो गाटुसो भावुक देखिए । ‘यो हार सामान्य होइन । अन्तिम नतिजा हेरेपछि मेरो मुटु दुख्यो,’ गाटुसोले भने, ‘इटालीको जित चाहेका थियौँ, हामीले कसैलाई सुख दिन सकेनौँ । यसका लागि सबैसँग माफी माग्दछु ।’
इटालियन फुटबल महासंघका अध्यक्ष ग्याब्रिएल ग्राभिनाले यसलाई इटालियन फुटबलको गहिरो संकट भनेका छन् । अध्यक्ष ग्राभिनाले प्रशिक्षकलाई पदबाट राजीनामा नदिन आग्रह गरेका छन् । सन् २००६ मा विश्वकप जितेयता इटालीको प्रदर्शन लगातार खस्किएको छ । सन् २०१० र २०१४ को विश्वकपमा इटाली समूह चरणबाटै बाहिरिएको थियो । युरो २०२० को उपाधि जिते पनि इटालीले विश्वकप छनोटमा कमजोर प्रदर्शन गरिरहेको छ ।
विश्वकप इतिहासमा साबिक विजेता बाहिरिएको रेकर्ड छ । सन् १९७० को विश्वकप विजेता अर्जेन्टिना अर्को संस्करणमा छनोट भएन । यसैगरी सन् १९६६ मा पहिलोपटक विश्व च्याम्पियन बनेको इंग्ल्यान्ड सन् १९७० को विश्वकपमा पुगेन । सन् १९७४ र ७८ को विश्वकप फाइनलिस्ट नेदरल्यान्ड्स सन् १९८२ को विश्वकपको छनोट चरणमै सीमित भएको थियो ।
५२ वर्षपछि कंगो छनोट
डेमोक्रेटिक रिपब्लिक अफ कंगो ५२ वर्षपछि विश्वकप फुटबलमा छनोट भएको छ । मेक्सिकोको ग्वाडालाजारा रंगशालामा बुधबार अन्तरमहादेशीय प्लेअफ फाइनलमा जमैकालाई १–० ले हराउँदै कंगोले विश्वकप खेल्ने सपना पूरा गरेको हो । ९० मिनेटको खेल गोलरहित बराबरीमा सकिएपछि खेल अतिरिक्त समयमा धकेलियो ।
खेलको सय मिनेटमा डिफेन्डर एक्सेल टुआन्जेबेले निर्णायक गोल गर्दै कंगोको विश्वकप यात्रा पक्का पारे । कर्नरबाट आएको बल जमैकाका डिफेन्डरलाई लाग्दै टुआन्जेबेको शरीरमा ठोक्किएर गोल भएको थियो । भिडियो असिस्टेन्ट रेफ्रीले ह्यान्डबल नभएको पुष्टि गरेपछि कंगोले जितको खुसी मनाएको थियो ।
कंगोले अन्तिमपटक सन् १९७४ मा विश्वकप खेलेको थियो । त्यसवेला कंगोलाई जायर भनिएको थियो । पहिलोपटकको सहभागितामा कंगोले युगोस्लाभियासँग ९–० को लज्जास्पद हारको सामना गर्यो । विश्वकप २०२६ मा कंगो समूह ‘के’मा रहनेछ । उसले पोर्चुगल, कोलम्बिया र उज्वेकिस्तानसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । ‘कंगोका समर्थकका लागि यो एक नयाँ युगको सुरुवात हो, जहाँ उनीहरूको नयाँ पुस्ताले पहिलोपटक आफ्नो देशलाई विश्वको सबैभन्दा ठुलो मञ्चमा खेल्दै गरेको देख्न पाउनेछन्,’ निर्णायक गोल गरेका एक्सेलले भने ।