भारत र संयुक्त राज्य अमेरिकाबिचको व्यापारिक सहकार्यले नयाँ उचाइ छोएको छ। दुई देशबिच भएको सहमतिअनुसार अब अमेरिकी बजारमा भारतीय उत्पादनले कम भन्सार कर तिर्नेछ।
सम्झौतापछि अमेरिकाले भारतबाट आयात हुने वस्तुमा लाग्दै आएको २५ प्रतिशत ‘रेसिप्रोकल ट्यारिफ’ घटाएर १८ प्रतिशत कायम गरेको छ। यो निर्णय अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबिच भएको टेलिफोन संवादपछि सार्वजनिक गरिएको हो।
अमेरिकी पक्षले ‘मेड इन इन्डिया’ उत्पादनलाई प्राथमिकता दिने संकेत दिएको छ भने भारतले पनि बदलास्वरूप अमेरिकी सामानमा लाग्ने कर तथा गैरभन्सार अवरोधहरू क्रमशः हटाउने तयारी थालेको छ।
सम्झौताको महत्त्वपूर्ण पाटोका रूपमा भारतले आगामी वर्षहरूमा अमेरिकाबाट ऊर्जा, प्रविधि, कृषि सामग्री र कोइलालगायतका क्षेत्रमा पाँच सय अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको आयात गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। यसले अमेरिकी उद्योगलाई ठुलो राहत दिने अपेक्षा गरिएको छ।
भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकरका अनुसार यो सहकार्यले ‘मेक इन इन्डिया’ अभियानलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अझ प्रतिस्पर्धी बनाउनेछ र दुवै मुलुकमा रोजगारी विस्तारमा टेवा पुर्याउनेछ।
गृहमन्त्री अमित शाहले सम्झौतालाई भारत–अमेरिका सम्बन्धको ऐतिहासिक उपलब्धि भनेका छन्। तर, विपक्षी दल कांग्रेसले भने यस निर्णयप्रति असन्तुष्टि जनाएको छ। कांग्रेस नेता जयराम रमेशले अमेरिकाको दबाबमा भारतले असमान सम्झौता गरेको आरोप लगाएका छन्।
राजनीतिक बहस जारी रहे पनि यो सम्झौताले विश्व व्यापार सन्तुलनमा भारत र अमेरिकाको भूमिका अझ सुदृढ बनाउने संकेत दिएको छ।
