एनपिएल सुरु भएपछि कीर्तिपुर रंगशालाबाहिरको खुला चौर र बल्खु क्षेत्र साना–ठुला व्यापारी, बेरोजगार युवा, परिकार बेच्ने महिलादेखि जर्सी–झन्डा बोकेर हिँड्ने व्यापारीसम्मका लागि ‘अस्थायी बजार’ बनेको छ । खेल हेर्न हरेक दिन करिब १५ हजार दर्शक पुग्छन् । रंगशालाछेउमा बसेर सानातिना व्यापार गर्नेहरूले प्रतियोगिताले आफ्नो दैनिकीसमेत बदलिदिएको महसुस गरिरहेका छन् । ‘दैनिक पाँचदेखि १० हजारसम्म आम्दानी भएकै छ । भाडा तिर्नुपरेको छैन । अब क्रिकेटपछि पनि अन्य ठाउँमा यही व्यवसाय सुरु गर्ने योजना छ,’ रंगशालाबाहिर ठेलामा खाजा पसल चलाइरहेका प्युठानका धीरज केसीले सुनाए ।
नेपाली क्रिकेटको सबैभन्दा चर्चित प्रतियोगिता एनपिएल सुरु भएपछि कीर्तिपुर रंगशालाबाहिरको खुला चौर र बल्खु क्षेत्र साना–ठुला व्यापारी, बेरोजगार युवा, परिकार बेच्ने महिलादेखि जर्सी–झन्डा बोकेर हिँड्ने व्यापारीसम्मका लागि ‘अस्थायी बजार’ बनेको छ । रंगशालाछेउमा बसेर सानातिना व्यापार गरिरहेकाले खेल आयोजनाले आफ्नो दैनिकी बदलिदिएको महसुस गरिरहेका छन् । देश–विदेशका खेलाडीले राजधानीका होटेल पनि भरिएकै छन् ।
प्युठानका धीरज केसीले जेन–जी आन्दोलनले होटेलको रोजगारी गुमाएका थिए । विदेश जाने तयारीमा थिए । तर, कीर्तिपुरमा एक महिनासम्म खेल चल्ने सुनेपछि उनी त्यहीँबाट कमाइ गर्ने योजनामा लागे । उनी भन्छन्, ‘दैनिक पाँचदेखि दश हजारसम्म आम्दानी भएकै छ । भाडा तिर्नुपरेको छैन । अब क्रिकेटपछि पनि अन्य ठाउँमा यही व्यवसाय सुरु गर्ने उनको योजना छ ।’
धीरजजस्तै रोजगारी गुमाएका हातहरू अहिले फस्टाउँदै छन् । उनकोे खाजा पसलको वरिपरि बदाम, जुस, चटपट, चाउचाउ बेच्ने अन्य थुप्रै युवा छन् । कविता कार्कीको जुस–फलफूल पसल पनि चलेकै छ । शिला रावलको चटपट पनि बिकेकै छ । दिनको १५ सयदेखि दश हजारसम्म आम्दानी हुने गरेको उनीहरू सुनाउँछन् ।
गोरखाबाट सुन्तला बोकेर आएका विनोद मुडभरीले दर्शकको भिडभाडमा आफ्नो व्यापार चम्काइरहेका छन् । ‘दर्शकलाई सहज छ, हामीलाई पनि व्यापार छ,’ उनी भन्छन्, ‘व्यापार राम्रो छ । सेवा दिन पनि पाइयो, आम्दानी पनि भयो ।’
आगोले डेढ करोडको व्यवसाय नष्ट भएपछि तनावमै रहेका उनले एनपिएललाई जीवन फिर्ता फर्काउने मौका मानेका छन् । उनी चौरमा दर्शकलाई मिठा परिकार खुवाउँछन् । उनले चिकेन र भेज खानाका परिकार राखेका छन् । ‘के गर्ने ? छोराछोरी पढाउनुपर्छ । विकल्प खोज्दै जाँदा यहाँ आइपुगेँ । अहिले व्यापार फस्टाइरहेको छ,’ उनले भने ।
एनपिएल हेर्न हरेक दिन करिब १५ हजार दर्शक रंगशाला पुग्छन् । अझ दुईवटा खेल भएको दिन दर्शकको घुइँचो लाग्छ । उनीहरूले फुटपाथमा राखिएर खुद्रा पसलमा खानेकुरा किन्छन् । यसो गर्दा साना व्यापारीलाई पनि आम्दानी हुने गरेको हो । पानी, चाउचाउ, बिस्कुट, स्याउ, सुन्तला बेच्नले पनि यहाँ राम्रै आम्दानी गरिरहेका छन् ।
बल्खुमा छ चहलपहल
एनपिएलले बल्खु बजारलाई निकै चलायमान बनाएको छ । खेल हेरेर फर्कने दर्शकको घुइँचो त्यहाँ पसल–होटेलहरूमा देखिन्छ । यसले व्यवसायी उत्साही छन् । ‘खेल सुरु भएपछि अन्य समयमा भन्दा व्यापार बढेको छ । पहिले २० जना आउने गरेकामा अहिले ७०–८० जना आउँछन् । अधिकांश क्रिकेट हेरेर फर्कनेहरू यहाँ आउँछन्,’ बल्खुस्थित मुख्य सडकछेउमा खाजा पसल चलाएका उत्तम कार्कीले भने, ‘अझ कहिलेकाहीँ त थेगिनसक्नु ग्राहक आउँछन् ।’
बल्खुमै फलफूल तथा जुस पसल सञ्चालन गर्दै आइरहेका रामप्रताव ठाकुरले पनि खेल सुरु भएपछि जुस र फलफूलको बिक्री बढेको बताए । त्यस्तै, जर्सी, टोपी र झन्डालगायतको पसल थालेका बल्खुका किसन बस्नेत पनि अहिले खुसी छन् । उनले पनि पहिलेको तुलनामा व्यापार बढेको सुनाए । ‘मैले एनपिएलमै चाहिने सामान राखेको छु । राम्रै व्यापार भइरहेको छ,’ उनले भने ।
तर, कीर्तिपुरको पुरानो बजार भने शान्त छ । रंगशालाबाहिरै पसल लागेकाले दर्शकहरू बजारमै नआएको व्यापारीहरूको गुनासो छ । होटेल व्यवसायी रमेशसिंह बोहरा भन्छन्, ‘यहाँ एनपिएलको खासै प्रभाव परेको छैन । रंगशालानजिकै खुला पसल र खानेकुरा राख्दा खास बजार सुनसान छ । ’
नयाँ बजारकै अर्का होटेल व्यवसायी पुरन केसीले पनि खासै व्यापार नभएको सुनाए । ‘जति व्यापार हुन्छ भन्ने सोचका थियौँ, त्यस्तो भएको छैन,’ उनले भने, ‘क्रिकेट रंगशालाबाहिर जथाभावी राखिएका पसलका कारण बजार क्षेत्र सुनसान भएको हो ।’
यद्यपि, नयाँ बजारमै खाजा र खाना पसल चलाइरहेकी सीता कार्कीले भने क्रिकेट सुरु भएपछि व्यापार बढेको सुनाइन् । ‘खेल हेर्न आएकाहरू यहाँ खाना खान आउँछन्, रंगशालामा काम गर्नेहरू पनि यहीँ खाना खान आएका छन्, यसले सहज पनि भएको छ,’ उनले सुनाइन् ।
तस्बिरहरू : सन्जीव योञ्जन, अमुल थापा/नयाँ पत्रिका
