बेमौसमी वर्षाले बागमती प्रदेशमा १२ हजार टन धान नष्ट

असोज र कात्तिकको बेमौसमी वर्षाले बागमतीमा १२ हजार २१४.२६ टन धान नष्ट भएको छ । पाक्न लागेको धानमा क्षति पुग्दा यस वर्ष उत्पादन पनि घट्ने आकलन बागमती प्रदेश, कृषि मन्त्रालयले गरेको छ ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता सुजन कँडेलका अनुसार १८ देखि २० असोजसम्मको अविरल वर्षा र त्यसपछिको ‘मोन्था चक्रवात’का कारण परेको वर्षा तथा डुबानले प्रदेशका १० जिल्लामा पाँच हजार ४६५.३५ हेक्टर धानखेती प्रभावित भएको छ । त्यसमध्ये १२ हजार २१४.२६ टन धान अर्थात् २२ करोड २४ लाख रुपैयाँको क्षति भएको प्रारम्भिक आकलन रहेको उनले बताए । पाक्न लागेको धानमा क्षति भएकाले समग्रमा उत्पादन पनि घट्ने देखिएको कँडेलले बताए । 

बागमतीमा गत वर्ष एक लाख १५ हजार हेक्टरमा धानखेती हुँदा चार लाख ४८ हजार पाँच सय टन उत्पादन भएको मन्त्रालयको तथ्यांक छ । तर, यस वर्ष भने धान उत्पादन ४४ हजार ८५० टनले घटेर चार लाख तीन हजार ६५० टनमा सीमित हुने आकलन रहेको उनले बताए । यद्यपि, यो वर्ष धान रोपाइँ पनि एक लाख १२ हजार ४६० हेक्टरमा मात्र भएको थियो ।

‘धानखेती गर्ने जमिनको क्षेत्रफल घट्दै जानु र जमिनको उर्बरा शक्तिमा पनि ह्रास आइरहेको छ । त्यसैमा बेमौसमी वर्षा भएपछि उत्पादनसँगै उत्पादकत्व घटेको छ,’ कँडेलले भने । अघिल्लो वर्ष प्रतिहेक्टर उत्पादकत्व ३.९ टन रहेकामा यस वर्ष ३.६ टनमा सीमित रहने अनुमान गरिएको छ । गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष करिब ४४ हजार ८५० मेट्रिकटन धान कम उत्पादन हुने अनुमान गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

कहाँ कति क्षति
कृषि मन्त्रालयका अनुसार सबैभन्दा बढी क्षति नुवाकोटमा तीन हजार १२८.५८ हेक्टरमा लगाइएको धानखेतीमा क्षति भएको छ । जसबाट पाँच हजार ८७.२१ टन धानबाली नष्ट भएको छ । यसबाट करिब एक करोड ८३ लाख रुपैयाँको नोक्सानी पुगेको छ ।

रामेछापमा १३३.१० हेक्टर धानखेती प्रभावित हुँदा ५१४.१० टन धान नष्ट भएको छ । एक करोड ६८ लाख रुपैयाँको हानी भएको छ । सिन्धुलीमा एक हजार ९८ हेक्टर क्षेत्रफलमा धानखेती नष्ट भइ तीन हजार ५८० टन धानबालीमा हानी भएको छ । सिन्धुलीमा एक करोड १७ लाख रुपैयाँको क्षति पुगेको छ ।

दोलखामा ८३२.१७ हेक्टरमा लगाइएको धानखेतीमा क्षति हुँदा दुई हजार ३२४.५१ टन नष्ट भएको छ । यसबाट ५४ लाख रुपैयाँको आर्थिक क्षति भएको छ । 
धादिङमा ७९ हेक्टर क्षेत्रफलमा लगाइएको धानखेतीमा २६९.५० टन धान नष्ट हुँदा ८६ लाख रुपैयाँको नोक्सानी भएको छ ।

सिन्धुपाल्चोकमा १७ हेक्टरमा लगाइएको धानखेती प्रभावित हुँदा ४२.१२ टन धान नष्ट भएको छ भने १३ लाख ८६ हजार रुपैयाँको नोक्सानी भएको छ ।

रसुवामा १५६.३० हेक्टरमा क्षति पुग्दा २५७.५२ टन, मकवानपुरमा १६ हेक्टरमा क्षति हुँदा ५१.२० टन क्षति भएको छ । रसुवामा २७ लाख र मकवानपुरमा १८ लाख १५ हजार रुपैयाँको नोक्सानी भएको छ ।  

त्यस्तै, काभ्रेमा १४.५ हेक्टरमा क्षति हुँदा १२.५ टन चितवनमा २० हेक्टर धानमा क्षति हुँदा ७५.४० टन धान नष्ट भएको मन्त्रालयले जनाएको छ । काभ्रेमा चार लाख १२ हजार र  चितवनमा २६ लाख ७३ हजार रुपैयाँको क्षति भएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।