फेरि बढ्यो बैंकहरूको खराब कर्जा अनुपात, वाणिज्य बैंकको नाफामा १८.६० प्रतिशतको ह्रास, सरकारी स्वामित्वको कृषि विकास घाटामा
चालू आव ०८०/८१ को पहिलो त्रैमास (असार–असोज)मा वाणिज्य बैंकहरूको निष्क्रिय (खराब) कर्जा अनुपात पुनः बढेको छ । गत आवको सुरुदेखि बढ्दै गएको वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा अनुपात गत असारसम्म आउँदा भने घटेको थियो । तर, चालू आवको असोज मसान्तसम्म आउँदा खराब कर्जा अनुपात पुनः बढेको छ ।
हाल नेपालमा वाणिज्य बैंकको संख्या २० छ । अघिल्लो आव ०७८/७९ मा उनीहरूको खराब कर्जा अनुपात औसत १.२० प्रतिशत थियो । गत आवको पहिलो त्रैमासमा बढेर १.६६ प्रतिशत पुगेको थियो । तेस्रो त्रैमाससम्म अर्थात् गत चैत मसान्तसम्म आउँदा त्यो बढेर ३ प्रतिशतमाथि पुगेको थियो । असार मसान्तसम्म आउँदा भने घटेर २.७० प्रतिशतमा झरेको थियो । तर, असोजसम्म आउँदा खराब कर्जा पुनः बढेर ३.४० प्रतिशत पुगेको छ । यो गत आवको असोजसम्म र असाार मसान्तसम्मकै तुलनामा बढी हो । वाणिज्य बैंकहरूले शुक्रबार सार्वजनिक गरेको चालू आवको पहिलो त्रैमासिक वित्तीय विवरणले यस्तो देखाएको हो ।
वित्तीय विवरणअनुसार समीक्षा अवधिमा सातवटा बैंकको खराब कर्जा ४ प्रतिशतभन्दा पनि माथि छ । त्यसमा कृषि विकास बैंकको खराब कर्जा अनुपात सबैभन्दा बढी देखिएको छ । असोज ०७९ सम्म २.३८ प्रतिशत रहेको कृषि विकास बैंकको खराब कर्जा असोज ०८० सम्म आउँदा ५.३३ प्रतिशत पुगेको छ ।
यसैगरी, कुमारी बैंकको ४.८९ प्रतिशत, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकको ४.८३ प्रतिशत, लक्ष्मी सन्राइजको ४.६९ र हिमालयनको ४.६७ प्रतिशत खराज कर्जा अनुपात छ । यसैगरी, ग्लोबल आइएमई बैंकमा ४.३८ प्रतिशत र प्रभु बैंकमा ३.९७ प्रतिशत खराब कर्जा अनुपात देखिएको छ । कृषि विकासबाहेक यी सबै गत आवमा मर्जरमा गएका बैंक हुन् । तर, उनीहरूकै खराब कर्जा अनुपात बढी देखिएको छ ।
मर्जरमा गएका अन्य बैंकको पनि खराब कर्जा अनुपात उच्च देखिएको छ । मर्जरमा नगएका अन्य बैंकहरूको खराब कर्जा पनि बढेको वित्तीय विवरणले देखाएको छ । समीक्षा अवधिमा एभरेष्ट बैंकको खराब कर्जा भने सबैभन्दा कम छ । असोज मसान्तसम्म उक्त बैंकको खराब कर्जा अनुपात ०.९ प्रतिशत मात्रै छ । यद्यपि, गत आवको सोही अवधिको तुलनामा त्यो पनि बढी नै हो । गत आवको सोही अवधीमा एभरेष्ट बैंकको खराब कर्जा ०.३३ प्रतिशत थियो ।
किन बढ्यो खराब कर्जा ?
मुख्यतः पछिल्लो समय अर्थतन्त्रमा देखिएको शिथिलताले नै खराब कर्जा अनुपात बढेको हो । आर्थिक शिथिलताले बैंकहरूको कर्जा असुल पूर्ण रूपमा भएको छैन ।
आर्थिक शिथिलताका कारण अधिकांश क्षेत्रको आम्दानी घटेसँगै ऋणीहरूको ऋण तिर्ने क्षमता घटेको छ । त्यसले गर्दा खराब कर्जा अनुपात बढेको बैंकरहरू बताउँछन् । अघिल्लो आवदेखि नै देखिएको आर्थिक शिथिलता अझै कायमै छ । त्यसले गर्दा खराब कर्जा अनुपात घटाउन नसकेको बैंकरहरूको ठहर छ ।
आर्थिक वर्षको अन्तिम समय भएका कारण गत असारमा बैंकहरू ऋण असुलीमा बढी केन्द्रित भएका थिए । राष्ट्र बैंकले पनि आर्थिक संकटबाट प्रभावित क्षेत्रको कर्जालाई पुनर्तालिकीकरण र पुनर्संरचना गर्न दिने नीति ल्याएको थियो । फलस्वरूप गत असारमा बैंकहरूको खराब कर्जा अनुपात घटेको थियो । तर, स्थिति सामान्य नहुँदा चालू आवमा खराब कर्जा अनुपात पुनः बढ्न थालेको बैंकरको भनाइ छ । ऋणीले ६ महिनासम्म कर्जाको साँवा तथा ब्याज भुक्तानी नगरेमा त्यस्तो ऋण खराब कर्जामा पर्ने व्यवस्था छ ।
१८.६० प्रतिशतले घट्यो नाफा
खराब कर्जा बढ्दा समीक्षा अवधिमा बैंकहरूको नाफा पनि उच्च दरमा घटेको छ । समीक्षा अवधिमा २० वाणिज्य बैंकको नाफा औसतमा १८.६० प्रतिशतले घटेको छ । त्यसमा कृषि विकास बैंक भने घाटामै गएको वित्तीय विवरणले पुष्टि गरेको छ । गत आवको पहिलो त्रैमासमा २० वाणिज्य बैंकले १६ अर्ब ५५ करोड ७ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएका थिए । तर, चालू आवको पहिलो त्रैमासमा त्यो तीन अर्ब सात करोड ८७ लाखले घटेर १३ अर्ब ४७ करोड २० लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ । समीक्षा अवधिमा १३ वटा बैंकको नाफा घटेको छ । समग्र वाणिज्य बैंकहरूको औसत नाफा घट्दा सात बैंकले भने नाफा बढाएका छन् । समीक्षा अवधिमा नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा, ग्लोबल आइएमई, प्राइम कमर्सियल, हिमालयन, प्रभु, एनएमबि, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड र माछापुच्छ«े बैंकले नाफा बढाएका छन् । त्यसबाहेक अन्य बैंकहरूको नाफा घटेको वित्तीय विवरणमा उल्लेख छ ।
घाटामै कृषि विकास बैंक
समीक्षा अवधिमा सरकारी स्वामित्वको कृषि विकास बैंक भने घाटामै गएको छ । उक्त बैंक ८८ करोड ८० लाख ७१ हजार रुपैयाँ घाटामा गएको हो । विशेष गरी खराब कर्जा बढी हँुदा कृषि विकास बैंक घाटामा गएको देखिन्छ । गत आवको समीक्षा अवधिमा कृिष विकास बैंक २२ करोड नौ लाख ५३ हजार रुपैयाँले नाफामा थियो ।
किन घट्यो नाफा ?
मुख्यतः बैंकहरूको खराब कर्जा बढ्दा नै नाफा घट्न गएको हो । बैंकहरूले खराब कर्जाबापत छुट्टै रकम प्रोभिजनिङ गर्नुपर्छ, जुन रकम नाफा–नोक्सान खाताबाट छुट्याउनुपर्छ । अहिले खराब कर्जा बढ्दा बैंकहरूले त्यसबापत गर्नुपर्ने प्रोभिजन रकम बढेको छ । त्यसले गर्दा पनि बैंकहरूको नाफामा कमी आएको जानकारहरू बताउँछन् ।
यसैगरी, पछिल्लो समय बैंकहरूको आम्दानी पनि राम्रो छैन । बैंकहरूको मुख्य आम्दानीको स्रोत नै कर्जाको ब्याजबापत हुने आम्दानी हो । तर, पछिल्लो समय कर्जा प्रवाहमा कमी आउँदा बैंकहरूको आम्दानी पनि स्वतः प्रभावित भएको छ । तर, उच्च ब्याजदर हुँदा निक्षेपको ब्याजबापत हुने खर्च भने उच्च नै छ । यसैगरी, सेयर बजारमा ह्रास आउँदा सेयर कारोबारबाट हुने आम्दानी पनि प्रभावित भएको छ ।
यी हुन् धेरै नाफा कमाउने बैंक
समीक्षा अवधिमा नाफा कमाउने मामिलामा नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंक पहिलो नम्बरमा आएको छ । असोज मसान्तसम्म उक्त बैंकले एक अर्ब ५२ करोड २२ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ ।
दोस्रो स्थानमा भने नबिल बैंक छ । समीक्षा अवधिमा उक्त बैंकले एक अर्ब ४६ करोड ९३ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ । तेस्रो स्थानमा रहेको ग्लोबल आइएमई बैंकले एक अर्ब २२ करोड ५७ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ ।
