दोहोरो सुविधा रोक्ने सरकारी निर्णयदेखि सर्वोच्चको फैसलासम्म, कार्यान्वयनमा देखिएन प्रभाव

मंगलबार, २६ साउन, २०८३
डिजिटल संस्करण

संवैधानिक पदाधिकारीलाई दोहोरो सुविधा दिने व्यवस्था रोक्न विगतमा सरकारदेखि अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगसम्मले पटक–पटक प्रयास गरे पनि ती प्रयास प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन सकेनन् । दोहोरो सुविधा रोक्ने विषयमा कार्यकारी निर्णय, निर्देशन तथा सर्वोच्च अदालतको फैसला भए पनि कानुनी व्यवस्थामा आवश्यक संशोधन हुन नसक्दा समस्या कायमै रह्यो ।

तत्कालीन संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले १८ कात्तिक २०६१ मा दोहोरो सुविधा रोक्ने विषयमा निर्णय गरेको थियो । त्यसैगरी, अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले २१ कात्तिक २०७१ मा दोहोरो सुविधा रोक्न निर्देशन दिएको थियो । नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्ले पनि ८ माघ ०७२ मा दोहोरो सुविधा रोक्ने सम्बन्धमा निर्णय गरेको थियो ।

तर, सरकारका यस्ता निर्णयविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा दायर भयो । लोकसेवा आयोगकी तत्कालीन अध्यक्ष कयोदेवी यमीलगायतले दोहोरो सुविधा कटौती गर्ने सरकारी निर्णयविरुद्ध सर्वोच्चमा मुद्दा दायर गरेका थिए ।

उक्त मुद्दामा सर्वोच्च अदालतले १९ फागुन ०७३ मा फैसला गर्दै दोहोरो सुविधासँगै संवैधानिक निकायमा काम गरेको अवधिलाई निवृत्तिभरणमा गणना गर्ने विषयसमेत स्पष्ट गरेको थियो ।

सर्वोच्चले कानुनबमोजिम प्राप्त सुविधा सरकारको स्वेच्छाचारी निर्णयका आधारमा कटौती गर्न नमिल्ने ठहर गरेको थियो । संवैधानिक पदाधिकारीले पदमा काम गरेको अवधिसमेत जोडेर कानुनबमोजिम पाउने निवृत्तिभरण तथा अन्य सुविधा उपलब्ध गराउन अदालतले आदेश दिएको थियो ।

तर, सर्वोच्चले उच्च संवैधानिक तथा राज्यका महत्त्वपूर्ण पदमा आसीन व्यक्तिहरूबाट उच्चस्तरको नैतिकता र चारित्रिक गुण अपेक्षित हुने भन्दै उनीहरूको दोहोरो सुविधासम्बन्धी विषयलाई कानुन बनाएर व्यवस्थित गर्न सरकारलाई संकेत गरेको थियो ।

त्यसै फैसलालाई आधार बनाउँदै सरकारले संवैधानिक निकायका पदाधिकारीहरूको पारिश्रमिक, सेवाका सर्त र सुविधासम्बन्धी ऐन संशोधन गर्ने विधेयक अघि बढाएको हो । यसले विगतमा भएका कार्यकारी निर्णय र अदालतको फैसलापछि पनि दोहोरो सुविधा नियन्त्रणका लागि स्पष्ट कानुनी व्यवस्था आवश्यक रहेको देखाएको छ ।

सुझावित समाचार