धितोपत्र ऐन संशोधनमा सांसदको सुझाव- ‘फर्जी विवरणलाई निरुत्साहित गर्नुपर्छ’

मंगलबारको संसद् बैठकमा अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेलले धितोपत्रसम्बन्धी ऐन, २०६३ लाई संशोधन गर्न बनेको विधेयक पेस गरेपछि छलफल सुरु भएको छ । छलफलमा सहभागी अधिकांश सांसदले धितोपत्र खरिद–बिक्री गर्न उक्साउने उद्देश्यले झुटो वित्तीय विवरण प्रकाशन गरेर नाफा देखाउने प्रवृत्ति हटाउने गरी प्रावधान बनाउनुपर्ने सुझाव दिएका छन् ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद स्वर्णिम वाग्लेले धितोपत्र ऐन संशोधन गर्दा नियामकीय निकायहरूलाई नीतिगत भ्रष्टाचारको अखडा नबनाउन के–कस्ता उपायहरू अवलम्बन गर्ने भन्नेबारे छलफल हुनुपर्ने बताए । बोर्डको अध्यक्ष र सदस्यलाई राजनीतिक पहुँचका आधारमा नियुक्त गर्ने विषयमा पुनरावलोकन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । ‘सार्वजनिक संस्थानको महाप्रबन्धकलाई राजनीतिक नियुक्तिबाट गरिनुहुन्न । महँगो राजनीतिक नियुक्तिको क्रमभंगता धितोपत्र बोर्डबाट सुरु गर्नुपर्छ,’ उनले भने ।

रास्वपाका अर्का सांसद विराजभक्त श्रेष्ठले बजारमा सोझा लगानीकर्ता डुब्ने जोखिम बढी रहेकाले मिथ्या सूचनालाई नियन्त्रण गर्ने प्रावधान ल्याउनुपर्ने बताए । उनले केही कम्पनीहरूमा गलत विवरण देखाएर मिथ्या नाफा देखाउने प्रवृत्तिले गर्दा सर्वसाधारण लगानीकर्ता फस्ने जोखिम बढेको बताए । ‘सूचीकृत कम्पनीहरूले वित्तीय नियम पालना गरे–नगरेको अनुगमन गर्ने प्रणाली चाहिन्छ । कतिवटा कागजात जुटाएर मिथ्या नाफा देखाउने र लगानीकर्ता फसाउने प्रवृत्ति पनि छ,’ उनले भने । 

सत्तारुढ दल नेकपा एमालेका सांसद वासुदेव घिमिरेले पनि धितोपत्र खरिद–बिक्री गर्न उक्साउने उद्देश्यले गलत र झुटो विवरण बनाएर सामाजिक सञ्जालमा प्रचारबाजी हुने गरेको बताए । उनले भने, ‘माग र आपूर्तिका आधारमा बजार आफ्नै गतिमा चल्नुपर्छ । धितोपत्र खरिद–बिक्री गर्न उक्साउने उद्देश्यले गलत र झुटो विवरण बनाएर सामाजिक सञ्जालमा क्याम्पेनिङ गरिरहेका छन् । कम्पनी आफैँले पनि यथार्थभन्दा फरक विवरण प्रकाश गरिरहेको पाइन्छ । झुटा तथा भ्रामक विवरण र पूर्वानुमान गर्ने जोकोहीलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउनुपर्छ ।’ 

पूर्वअर्थमन्त्री डा. प्रकाशशरण महतले दैनिक २७–२८ अर्बको कारोबार भइरहेको सेयर बजारमा लगानीकर्ताले कम जोखिम महसुस हुने गरी ऐन संशोधन गर्नुपर्ने बताए । उनले भने, ‘उद्योग व्यवसायको दायरा विस्तार गरेर आर्थिक वृद्धिको बाटो सुनिश्चित गर्नुपर्ने दायित्व सरकारको हो । बबलजस्तो नहोस् भन्नेमा सरकार गम्भीर हुनुपर्छ । सूचना प्रविधिको विकाससँगै सेयर बजारको स्वरूपमा परिवर्तन आएको छ । विधेयकमा सुधारको आवश्यकता भइसकेको छ । धितोपत्र बोर्ड सशक्त हुनु आवश्यक छ । आमलगानीकर्ताको लगानी सुनिश्चित हुनुपर्छ ।’

कुन सांसदले के भने ?

लगानीकर्ताले कम जोखिम महसुस हुने गरी ऐन संशोधन गर्नुपर्छ : डा. प्रकाशशरण महत, पूर्वअर्थमन्त्री
विधेयक स्वागतयोग्य छ । म नै अर्थमन्त्री हुँदा अघि बढाइएको थियो । सेयर मार्केटमा व्यापक आकर्षण नागरिकको छ । दैनिक २७–२८ अर्बको कारोबार सानो कुरा होइन । लगानीकर्ताले कम जोखिम महसुस गरेर उद्योग–व्यवसायको दायरा विस्तार गरेर आर्थिक वृद्धिको बाटो सुनिश्चित गर्नुपर्ने दायित्व सरकारको हो । बबलजस्तो नहोस् भन्नेमा सरकार गम्भीर हुनुपर्छ । सूचना प्रविधिको विकाससँगै सेयर बजारको स्वरूपमा परिवर्तन आएको छ । विधेयकमा सुधारको आवश्यकता भइसकेको छ । धितोपत्र बोर्ड सशक्त हुनु आवश्यक छ ।

नियामकभन्दा बजार बढी सक्रिय हुँदा वित्तीय संकट आउँछ : स्वर्णिम वाग्ले, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी सांसद
नियामकीय निकायहरूलाई नीतिगत भ्रष्टाचारको अखडा नबनाउन के–कस्ता गार्डरेलहरू राख्दै छौँ भन्ने महत्वपूर्ण छ । स्वार्थ नबाझिने गरी ल्याइएको व्यवस्था स्वागतयोग्य छ । अध्यक्ष र सदस्यलाई राजनीतिक पहुँचका आधारमा नियुक्त गर्ने विषयमा पुनरावलोकन गर्नुपर्छ । सार्वजनिक संस्थानको महाप्रबन्धकलाई राजनीतिक नियुक्तिबाट गरिनुहुन्न । महँगो राजनीतिक नियुक्तिको क्रमभंगता बोर्डबाट सुरु गर्नुपर्छ । नियामकीय निकायभन्दा बजार बढी चलायमान हुँदा वित्तीय संकट देखिन्छ । लगानीकर्ताको संरक्षण र वित्तीय नीतिलाई स्थायी बनाएर पुँजी निर्माण गर्ने हो ।

सेयर किनबेच गर्न उक्साउने प्रवृत्ति रोकिनुपर्छ : वासुदेव घिमिरे, नेकपा एमाले सांसद
यो विधेयकमाथिको सैद्धान्तिक छलफलमा धितोपत्र निष्कासन र कारोबारलाई नियमन गर्ने विषय समेटिएको छ । मन्त्रालयको कार्यभार सम्हालेलगत्तै सेयर बजारमा सुधार आइसकेको छ । विश्वव्यापी असल अभ्यासलाई समेट्न खोजिएको छ । माग र आपूर्तिका आधारमा बजार आफ्नै गतिमा चल्नुपर्छ । धितोपत्र खरिद–बिक्री गर्न उक्साउने उद्देश्यले गलत र झुटो विवरण बनाएर सामाजिक सञ्जालमा क्याम्पेनिङ गरिरहेका छन् ।