अस्ट्रेलियाले बेइजिङ र पश्चिमा मुलुकबीच ‘स्थायी प्रतिस्पर्धाको अवस्था’ रहेको स्वीकार गर्दै चीनलाई प्रशान्त महासागरीय टापुमा ‘जबर्जस्ती’ नगर्न र सहायतामा थप पारदर्शी हुन आग्रह गरेको छ।
अस्ट्रेलियाका प्रशान्त क्षेत्र मामिलामन्त्री प्याट कोनरोयले प्रशान्त टापु राष्ट्रहरूका लागि जाने नयाँ आर्थिक अवसरहरू ‘जबर्जस्ती वा हस्तक्षेपकारी’ भूमिकामा प्रभावित हुन नहुने बताएका हुन्।
‘हामी यस्तो क्षेत्र हेर्न चाहन्छौँ, जहाँ राज्यहरूले जबर्जस्तीबाट मुक्त र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार सार्वभौमिकताको प्रयोग गर्न सकून्,’ उनले अस्ट्रेलियामा एक थिंक ट्यांक समूहद्वारा आयोजित सार्वजनिक नीति विषयक कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै भने।
‘हामी प्रशान्त क्षेत्रमा शान्ति र स्थिरता चाहन्छौँ,’ यसै महिनाको अन्त्यमा टोंगामा हुने प्रशान्त टापु क्षेत्रीय शिखर सम्मेलनअघि उनले भने, ‘चीनले दिइरहेको सहायता थप पारदर्शी हुनुपर्दछ र पूर्वाधार परियोजनाहरूलाई प्रशान्त क्षेत्रका लागि स्थानीय रोजगारी, सीप र खरिद बढाउने अवसरको रूपमा लिनुपर्छ।’
सन् २०२२ मा सोलोमन टापुसँग बेइजिङले गोप्य सुरक्षा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेपछि दक्षिण प्रशान्त क्षेत्रमा क्यानबेरा र वासिङ्टनले टापु राष्ट्रहरूसँगको सम्बन्धलाई मजबुत बनाउन धक्का दिइरहेका छन्।
बेइजिङले हालैका महिनाहरूमा सोलोमन टापुको बजेटमा दुई करोड अमेरिकी डलर लगानी गर्नेलगायत प्रभाव निर्माण प्रयासहरूको आफ्नै झुकाव सुरु गरेको छ।
सोलोमन टापु र भानुआटु दुवै देशका नेताहरूले यसै महिनाको सुरुमा बेइजिङमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग भेटवार्ता गरेका थिए।
संयुक्त राज्य अमेरिकाले गत वर्ष सोलोमन टापुमा लामो समयदेखि बन्द रहेको आफ्नो दूतावास पुनः खोलेको थियो र त्यसपछि टोंगामा दूतावास स्थापना गरेको थियो।
विशाल तर कम जनसंख्या भएको दक्षिण प्रशान्त क्षेत्र हुँदै धेरै महत्त्वपूर्ण सामुद्रिक मार्गहरू जान्छन्। यो ताइवान स्ट्रेट र दक्षिण चीन सागरमा जाने सम्भावित महत्त्वपूर्ण प्रवेशद्वार हो। यस क्षेत्रमा जबर्जस्ती लगानी हुँदा यसले भविष्यमा द्वन्द्वको सिर्जना गर्न सक्छ।
फिलिपिन्सले दक्षिण चीन सागरमा संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा र अस्ट्रेलियासँग दुईदिने संयुक्त समुद्री र हवाई अभ्यास सुरु गरेको छ।
