एमाले नेतृत्वको सरकार ढलेको तीन दिनपछि प्रदेश प्रमुखले संविधानको धारा १५८ (२) अनुसार दुई वा दुईभन्दा बढी दलको समर्थनमा सरकार गठनका लागि २१ असार अपराह्न ५ बजेसम्मको समयसीमा तोकेर गरे आह्वान
कोसीमा नयाँ सरकारका लागि बहुमत पुर्याउन दुवै गठबन्धनबीच रस्साकस्सी चलिरहेका वेला प्रदेश प्रमुख परशुराम खापुङले दलहरूको अनुकूल हुने गरी पाँच दिनको समयसीमा तोकिदिएका छन् । कोसीमा एमाले नेतृत्वको सरकार १५ असारमा ढलेपछि एमाले–राप्रपा र कांग्रेस–माओवादी–एकीकृत समाजवादी–जसपा गठबन्धन बहुमत जुटाउन लागिरहेका छन् । तर, नयाँ सरकार बनाउन ४७ सांसद आवश्यक पर्ने भए पनि दुवै गठबन्धनमा ४६–४६ सांसद मात्र छन् ।
यसरी दुवै गठबन्धनले ६ सिटको राप्रपातिर आँखा लगाइरहेका वेला प्रदेश प्रमुख खापुङले पाँच दिन (२१ असार साँझ ५ बजेसम्म)को समयसीमा दिएर आइतबार नयाँ सरकार गठनका लागि आह्वान गरेका हुन् । यसअघि कोसीमा संसदीय अंकगणित नै बराबरको अवस्थामा रहेकाले अप्ठेरोमा परेका प्रदेश प्रमुखले खापुङले तीन दिनसम्म नयाँ सरकारका लागि आह्वान गरेका थिएनन् ।
प्रदेश प्रमुखको कार्यालयका प्रवक्ता नरेन्द्रकुमार श्रेष्ठका अनुसार संविधानको धारा १५८ (२) अनुसार दुई वा दुईभन्दा बढी दलको समर्थनमा सरकार गठनका लागि आह्वान गरिएको छ । उनले बहुमत सांसदको हस्ताक्षर लिएर आउने दलका संसदीय नेतालाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गर्नेछन् । माओवादी र जसपा सरकारबाट बाहिरिनुका साथै समर्थन फिर्ता लिएपछि अल्पमतमा परेका मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीले १५ असारमा प्रदेश सभाबाट विश्वासको मत गुमाएका थिए ।
कांग्रेसका सांसद भीम पराजुलीले अब तोकिएकै समयभित्र नयाँ सरकार गठन हुने बताए । ‘हामीसँग स्पष्ट बहुमत छ, २१ असारसम्म हस्ताक्षरसहित प्रदेश प्रमुखलाई पेस गर्नेछौँ,’ उनले भने । तर, गठबन्धनबाट को मुख्यमन्त्री भनेर अझै टुंगो छैन ।
कांग्रेसले संसदीय दलका नेता उद्धव थापालाई अघि सारेको छ भने माओवादीबाट संसदीय दलका नेता इन्द्रबहादुर आङ्बो मुख्यमन्त्रीका लागि दौडधुपमा छन् । कांग्रेस संसदीय दलका प्रमुख सचेतक भूपेन्द्र लावती गठबन्धनको ठूलो दल भएकाले कांग्रेसको नेतृत्वमा सरकार बन्ने बताउँछन् । ‘सरकारको नेतृत्वका लागि हामीले दलबाट निर्णय नै गरिसकेका छौँ, अब पछि हट्ने कुरै हुँदैन,’ उनले भने । माओवादी सांसद गणेश उप्रेतीले मुख्यमन्त्री माओवादीले नै पाउनुपर्ने बताए । ‘यहाँ ठूलो र साना दलको कुरै भएन । संघीयतालाई कसरी बलियो बनाउने र पहिचानवादीको माग कसरी सम्बोधन गर्ने भन्ने हो,’ उनले भने ।
बहुमत पुग्न नदिने र सभामुखलाई राजीनामा गराउने दाउमा एमाले
कांग्रेस–माओवादी गठबन्धन सके राप्रपालाई समेटेर जाने, नत्र सभामुखको समेत हस्ताक्षर प्रयोग गरेर बहुमत पु¥याउने दाउमा छ । तर, एमाले भने बहुमत पुग्न नदिने र कांग्रेस–माओवादी गठबन्धनको मात्र सरकार बन्ने भएमा सभामुख बाबुराम गौतमको राजीनामा पहिलो सर्त अघि सार्ने योजनामा छ । नयाँ सरकार गठनका लागि दाबी गर्दा सभामुखको हस्ताक्षर प्रयोग गर्न नमिल्ने एमाले बताइरहेको छ । विश्वासको मत नपाएपछि मुख्यमन्त्रीसहित एमाले सांसद प्रदेश प्रमुखको कार्यालय पुगरेर यसबारे चेतावनी दिइसकेका छन् ।
मुख्यमन्त्रीको बार्गेनिङमा राप्रपा
कोसीमा सभामुखसहित ९३ सिट छ । एमालेका ४० र राप्रपा ६ सांसद छन् । अर्काे गठबन्धनमा कांग्रेसका २९, माओवादीका १३, एकीकृत समाजवादीका चार र जसपाका एक सांसद छन् । बहुमतका लागि ४७ सांसद चाहिन्छ । नयाँ गठबन्धन सभामुखलाई राजीनामा नगराई नयाँ सरकार बनाउने र त्यसपछि राप्रपालाई सरकारमा ल्याउने योजनामा छ ।
एमालेले सांसद प्रमाणीकरणबारे सदनमा विरोध गरेमा राप्रपाको समेत साथ लिएर विश्वासको मत लिने योजना कांग्रेस–माओवादी गठबन्धनको छ । राप्रपाले भने कोसीमा मुख्यमन्त्री पाए मात्र कांग्रेस–माओवादी गठबन्धनमा आउने बताइरहेको छ । यद्यपि, राप्रपा संसदीय दलका नेता भक्ति सिटौलाले नयाँ सरकारबारे राप्रपा लचिलो भए पनि निर्णय नभएको र केन्द्रीय नेतृत्वको निर्देशनअनुसार अघि बढ्ने बताए ।
