प्रहरीको ३०औँ आइजिपीमा वसन्त कुँवर

वरीयतामा पहिलो नम्बरमा रहेकाले प्रहरी नेतृत्व चयन विवादरहित 

नेपाल प्रहरीको ३०औँ प्रहरी महानिरीक्षकमा वसन्तबहादुर कुँवर नियुक्त भएका छन् । प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षकको वरीयतामा पहिलो नम्बरमा रहेका उनलाई मन्त्रिपरिषद्को बैठकले शुक्रबार प्रहरी नेतृत्व सुम्पिएको हो । 

अहिलेकै प्रहरी नियमावलीअनुसार कुँवरले आगामी दुई वर्ष प्रहरी नेतृत्व सम्हाल्ने अवसर पाउनेछन् । उनी ५ चैत ०८१ सम्म महानिरीक्षक पदमा रहनेछन् । कुँवर ५ चैत ०५१ मा प्रहरी निरीक्षकबाट प्रहरी सेवामा प्रवेश गरेका थिए । मेरिटमा अगाडि रहेकाले उनलाई आइजिपीमा नियुक्ति गरिएको संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री अमनलाल मोदीले बताए । 

डिएसपी हुँदा थुनुवालाई यातना दिएर मानव अधिकारको उल्लंघन गरेकोबाहेक २८ वर्ष लामो करिअरमा उनी विवादमा नपरेका अधिकृत हुन् । सो घटनाका कारण लाइबेरिया मिसनमा हुँदा उनी फर्काइएका थिए । पछिल्लो समय मधेस प्रदेशमा प्रहरी प्रमुखका रूपमा काम गरेका थिए, जहाँ उनले सुधारको काम गरेको प्रहरी अधिकारीहरू बताउँछन् । ‘बोलीमा नरम तथा व्यवहारमा कडा हुनुहुन्छ,’ एक प्रहरी अधिकारी भन्छन्, ‘त्यस आधारमा संगठनले असल नेतृत्व पाएको छ ।’ 

०४६ पछि नियुक्त भएका उनी १८औँ आइजिपी हुन् । त्यसयता एक आइजिपीले मात्र पूरा कार्यकाल काम गर्न पाएका छन् । ३० वर्षे सेवाहदका कारण उनले पनि पूरा कार्यकाल काम गर्न पाउनेछैनन् । 

नवनियुक्त प्रहरी महानिरीक्षक कुँवरले सामूहिक नेतृत्वको अवधारणाअनुरूप एकढिक्का भई सबैले अपनत्व ग्रहण गर्न सक्ने संगठनको निर्माण आफ्नो पहिलो प्राथमिकतामा रहेको बताए । शुक्रबार साँझ अवकाशप्राप्त महानिरीक्षक धिरजप्रताप सिंहलगायतको बिदाइ कार्यक्रममा बोल्दै संगठनको प्रणालीगत र पद्धतिगत विकासमार्फत सुदृढीकरण गर्ने बताएका छन् । प्रणालीले नै बाह्य हस्तक्षेप निरुत्साहित हुने बताउँदै उनले संगठनमा विगतमा प्रारम्भ भएका असल अभ्यासको निरन्तरता आफ्नो नेतृत्वकालको प्रस्थानविन्दु रहने बताए । 

शुक्रबारदेखि अवकाश पाएका महानिरीक्षक सिंहले नवनियुक्त प्रहरी महानिरीक्षक व्यावसायिक, कर्तव्यनिष्ठ र दूरदर्शी रहेको टिप्पणी गरे । उनले आफ्नो कार्यकालमा संगठनलाई थप नयाँ उचाइ दिने उनको भनाइ छ ।

संगठनमा देखिएका यावत् बाह्य तथा आन्तरिक चुनौतीलाई चिरेर जानुपर्ने सुझाव दिँदै संगठनको यश वृद्धिका लागि नवनियुक्त प्रहरी महानिरीक्षकलाई रचनात्मक सहयोग गर्न सबै प्रहरी कर्मचारीलाई निर्देशन दिएका छन् । 

नौ महिनामा एसएसपीबाट आइजिपी 
नौ महिनाको अवधिमा एसएसपीबाट तीन तह बढुवा हुँदै कुँवर प्रहरी नेतृत्वमा पुगेका हुन् । गत १७ असारमा उनी एसएसपीबाट डिआइजीमा बढुवा भएका थिए । गत ६ चैतमा मात्र एआइजी भएका थिए । एआइजी भए पनि पदस्थापन नभएका कारण उनले सो पदमा काम गर्न पाएनन् । एआइजी भएको चौथो दिनमै उनी आइजिपी भएका हुन् । शनिबारदेखि उनले प्रहरी नेतृत्व सम्हाल्नेछन् । 

एसएसपी हुँदा उनी वरीयतामा १३औँ स्थानमा थिए । डिआइजी हुँदा पहिलो नम्बरमा फड्को मार्नु नै आइजिपी नियुक्तिको आधार बन्यो । त्यतिवेलाको सरकार र प्रहरी महानिरीक्षक धिरजप्रताप सिंह उनको पक्षमा उभिएकाले डिआइजीमा फड्को मारेका थिए । एआइजी बढुवामा पनि वरीयताअनुसार नै पहिलो स्थानमा भएकाले सरकारले विवादरहित ढंगले प्रहरी नेतृत्व चयन गरेको हो । 

अर्घाखाँचीमा जन्मिएका कुँवर इन्स्पेक्टर भर्नामा भने आफ्नो ब्याचमा पहिलो नम्बरमै थिए । डिएसपीमा छैटौँ, एसपीमा पाँचौँ र एसएसपीमा १३औँ स्थानमा बढुवा भएका थिए । 

आइजिपीको प्रतिस्पर्धामा कुँवरसँगै टेकप्रसाद राई, दीपक थापा, श्यामलाल ज्ञवाली र किरण बज्राचार्य थिए । उनीहरूको सोमबार नै बढुवा भए पनि अझै पदस्थापन भने हुन सकेको छैन । 

शुक्रबारदेखि आइजिपी सिंहसहित नौ उच्च अधिकारीले अवकाश पाएका छन् । आइजिपीसहित एआइजीहरू सहकुलबहादुर थापा, उत्तमराम सुवेदी, दिवेश लोहनी, डिआइजीहरू नलप्रसाद उपाध्याय, मोहन आचार्य र मसाउद आलम खाँले पनि अवकाश पाएका छन् । त्यस्तै, एसएसपी उमाशंकर पञ्जियार र जनक पाण्डेले पनि ३० वर्षे सेवाहदका कारण अवकाश पाएका छन् ।