कोरोना महामारीको अवधिमा आर्थिक गतिविधिमा सुस्तता आए पनि विदेशी कामदार आउने क्रम भने रोकिएको छैन । श्रम तथा व्यवसायजन्य सुरक्षा विभागको तथ्यांकअनुसार गत चैतदेखि यता हालसम्म १ हजार ४ सय ६० विदेशी श्रमिकले वर्क परमिट लिएका छन् । यो अवधिमा ८ सय ९३ विदेशी श्रमिकले वर्क परमिट नवीरकण गराएका छन् भने ५ सय ६७ जनाले नयाँ वर्क परमिट लिएका छन् ।
महामारीको अवधिमा विदेशी श्रमिक आउने क्रम नरोकिए पनि विगतको तुलनामा घटेको विभागका निर्देशक एवं प्रवक्ता मणिनाथ गोपले बताए । ‘तुलनात्मक रूपमा नयाँ श्रमिक नेपाल आउने क्रम घटेको छ । तर, नेपालमा पहिलेदेखि नै रहँदै आएका श्रमिकले नवीकरण गर्दै बसिरहेका छन्,’ उनले भने ।
विभागको तथ्यांकअनुसार गत चैतमा १ सय ९८ जना विदेशी श्रमिकले वर्क परमिट लिएका छन् । त्यस्तै, वैशाखमा २१, जेठमा ६०, असारमा १ सय ९३, साउनमा ४ सय ८२, भदौमा १ सय ५१, असोजमा ८८, कात्तिकमा १ सय ४१ र मंसिर महिनाको हालसम्म १ सय २६ जनाले अनुमति लिएको विभागको तथ्यांक छ ।
चिनियाँ कामदार अधिक
नेपालमा श्रम गर्न आउने विदेशी श्रमिकमध्ये चिनियाँ कामदारको संख्या अधिक देखिएको छ । चालू आर्थिक वर्ष ०७७÷७८ को पहिलो पाँच महिनामा वर्क परमिट लिने विदेशी श्रमिकमध्ये ८० प्रतिशत चिनियाँ रहेको तथ्यांकमा उल्लेख छ । विभागको तथ्यांकअनुसार सो अवधिमा ९ सय ८८ विदेशी श्रमिकले वर्क परमिट लिएकामध्ये चिनियाँको संख्या ७ सय ६७ रहेको छ । तथ्यांकअनुसार साउन महिनामा ४ सय १९ चाइनिज श्रमिकले वर्क परमिट लिएका छन् । भदौमा १ सय ३५, असोजमा २४, कात्तिकमा ६३ र मंसिरमा ६५ चाइनिज श्रमिकले वर्क परमिट लिएका छन् । त्यस्तै, साउनमा १२ जना कोरियन, ८ श्रीलंकन, ७ अमेरिकी र ७ बेलायती श्रमिकले वर्क परमिट पाएका छन् ।
भदौमा भने १० जना जापानिज श्रमिकले वर्क परिमिट लिएका छन् । ९ बेलायती र ८ अमेरिकन श्रमिकले वर्क परमिट लिएको विभागको तथ्यांकले देखाएको छ । मंसिर महिनामा हालसम्म बेलायतका १९ श्रमिकले वर्क परिमिट लिएका छन् भने ११ जना जापानिज श्रमिकले वर्क परमिट लिएका छन् । नेपालमा ३५ भन्दा बढी मुलुकबाट श्रमिक आउने गरेको विभागका प्रवक्ता गोपले बताए । जसमध्ये चिनियाँ श्रमिकको संख्या अधिक रहेको उनले बताए ।
५ प्रतिशत विदेशी श्रमिकले राख्न पाउने
नेपालमा सञ्चालित परियोजनाहरूले कुल श्रमिकको संख्यामध्ये ५ प्रतिशत विदेशी श्रमिकले नियुक्त गर्न पाउने व्यवस्था छ । तर, नेपाल सरकार र सम्बन्धित परियोजनाबीच कुनै सम्झौता भएको खण्डमा सोहीबमोजिमको कामदार नियुक्त गर्न पाउने व्यवस्था भएको विभागका प्रवक्ता गोपले बताए । नेपालमा सञ्चालित परियोजनाहरूले नेपालमा नपाइने जनशक्ति मात्रै विदेशबाट भित्र्याउन पाउँछन् ।
नेपालमा वर्क परमिट लिन विदेशी श्रमिकले काम गर्ने परियोजनासँग सम्बन्धित मन्त्रालयको सिफारिस र गृह मन्त्रालयको सिफारिस पेस गर्नुपर्ने हुन्छ । सोहीबमोजिम विदेशी श्रमिकलाई श्रम तथा व्यवसायजन्य सुरक्षा विभागले वर्क परमिट उपलब्ध गराउँछ । एकपटकमा विदेशी श्रमिकले अधिकतम १ वर्षसम्मको वर्क परमिट पाउँछन् ।
गौतम बुद्ध एयरपोर्ट, होङ्शी सिमेन्ट, जेटिईजस्ता परियोजनामा चाइनिज श्रमिकको प्रयोग भएको विभागका प्रवक्ता गोपले बताए । त्यस्तै, नेपालमा सञ्चालित जलविद्युत् परियोजनाहरूमा विदेशी नागरिकको प्रयोग हुने उनले बताए ।
विदेशी श्रमिकलाई ७ वर्षसम्मको वर्क परमिट
नेपाल भित्रिने विदेशी श्रमिकलाई ७ वर्षसम्मको वर्क परमिट दिइने विभागका प्रवक्ता मणिनाथ गोपले बताए । उनका अनुसार श्रमिकको दक्षता र कामको प्रकार हेरेर तीन वर्ष, पाँच वर्ष र सात वर्षसम्मको वर्क परमिट दिइन्छ । गोपका अनुसार दक्ष कामदारलाई विभिन्नपटक गरी अधिकतम तीन वर्षसम्मको वर्क परमिट प्रदान गरिन्छ । त्यस्तै, दक्ष र प्राविधिक श्रमिक भएमा विभिन्नपटक गरी अधिकतम पाँच वर्षसम्मको वर्क परिमिट दिइन्छ । सामाजिक कार्यमा सक्रिय र राज्यका लागि आवश्यक व्यक्ति भएमा नेपाल सरकारको सिफारिसमा अधिकतम सात वर्षसम्मको वर्क परमिट प्रदान गरिने प्रवक्ता गोपले बताए । नेपालमा भित्रिने सबै मुलुकका नागरिकले वर्क परमिट अनिवार्य लिनुपर्नेछ । तर, भारतबाट भित्रिने श्रमिकले वर्क परमिट लिनुपर्दैन ।
