इतिहासमा २४ भदौ : केपी ओलीका साढे पाँच घण्टा

आइतबार, ५ असोज, २०८२
डिजिटल संस्करण

२३ भदौको जेन–जी आन्दोलनमा केपी ओली नेतृत्वको सरकारको बर्बर दमनमा १९ निहत्था युवा मारिएपछि आक्रोशित प्रदर्शनकारीले २४ भदौमा सार्वजनिक सम्पत्ति मात्रै होइन, नेताका घर नै ध्वस्त बनाएपछि उनीहरूको सुरक्षामै चुनौती निम्तियो । त्यस दिन ओलीले के-के गरे, सेनाले कसरी उद्धार गर्‍यो ? नयाँ पत्रिकाले तयार पारेको रिपोर्ट :

केपी ओलीका साढे पाँच घण्टा

बिहान ९:०० बजे : पार्टीको कोर टिमसँग बैठक

२३ भदौमा १९ युवाको ज्यान गएपछि २४ भदौको बिहानैदेखि आन्दोलन चर्कियो । तर, सकेसम्म आन्दोलन मत्थर पार्ने रणनीति तय गर्न प्रधानमन्त्री केपी ओलीले ९ बजे पार्टी उपाध्यक्षसमेत रहेका अर्थमन्त्री विष्णु पौडेल, महासचिव शंकर पोखरेल, उपमहासचिव प्रदीप ज्ञवाली र राजनीतिक सल्लाहकार विष्णु रिमालसँग छलफल गरे । पौडेलले आन्दोलन नियन्त्रणबाहिर जाँदै गरेको संकेत गर्दै विभिन्न विकल्पबाट सोच्नुपर्ने सुझाव राख्न थालेका थिए । तर, पोखरेल, ज्ञवाली र रिमालले प्रतिवाद गरे । प्रधानमन्त्री ओलीले पनि सुनेको नसुनेझैं गरे । 

बिहान ९:४५ बजे : देउवासँग टेलिफोन संवाद 

एमाले नेताहरू बालुवाटारमा छँदै ओलीलाई कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले फोन गरेका थिए । बुढानीलकण्ठ निवास प्रदर्शनकारीले घेरेकाले थप सुरक्षा व्यवस्था मिलाइदिन आग्रह गरेका थिए । तर, त्यतिवेलासम्म पनि ओलीले जटिल परिस्थितिलाई नजरअन्दाज गरिरहेका थिए । 

बिहान १०:०० बजे : सुरक्षा प्रमुखहरूको सुझावमा पनि ओलीको बेवास्ता

देउवाको फोनपछि ओलीले चारवटै सुरक्षा निकायका प्रमुखहरूसँग छलफल गरे । छलफलमा ओलीले भनेका थिए, ‘शेरबहादुरजीले फोन गर्नुभएको थियो, बाहिर (निवासबाहिर) मान्छे भेला भएर प्रदर्शन गरिरहेका रहेछन्, त्यहाँ सुरक्षाकर्मी पठाइदिनुपर्‍यो  ।’ मुख्यसचिव एकनारायण अर्याल र चार सुरक्षा प्रमुख त्यसअघि नै गृह मन्त्रालयमा बैठक बसेर प्रधानमन्त्रीसँग छलफलका लागि बालुवाटार पुगेका थिए । उनीहरूले पनि परिस्थिति असामान्य बन्दै गएकाले राजनीतिक निकासका लागि सुझाव दिए । तर, ओली उल्टै झोक्किए । ओलीलाई उद्धृत गर्दै स्रोतले भन्यो, ‘तपाईंहरू परिभाषित जिम्मेवारी पूरा गर्नुस्, राष्ट्रलाई निकास दिने मेरो अभिभारा म पूरा गर्छु । त्यसो गर्‍यो भने स्थिति ठिक हुन्छ ।’ राजीनामा दिएर निकास दिन प्रधानसेनापतिले आग्रह गरेपछि ओली थप आक्रोशित बनेका थिए । उनीहरूबिचको संवाद नै असहज बनेको थियो । पछि अर्थमन्त्री पौडेल र ओलीका राजनीतिक सल्लाहकार रिमाललगायतले पनि सिग्देलसँग अलग्लै छलफल गरेका थिए ।

मध्यान्ह १२:०० बजे : सर्वदलीय बैठक आह्वान 

दिउँसोसम्म अपूरणीय क्षति मात्रै भएको थिएन, समय पनि धेरै घर्किसकेको थियो । ओलीले भने बल्ल छलफलका लागि सर्वदलीय बैठक आह्वान गरे । मानवीय र भौतिक क्षतिप्रति दु:ख व्यक्त गर्दै वार्ता र छलफलका माध्यमबाट आन्दोलनका माग सम्बोधनबारे छलफल गर्न साँझ ६ बजे बैठक बोलाएका थिए । तर, यो बैठक नै हुन पाएन, ओली बहिर्गमन भए ।

दिउँसो ०१:०० बजे : ओलीको राजीनामा ड्राफ्ट तयार

प्रधानसेनापतिसहितका सुरक्षा प्रमुखहरूले निकास दिन पटक–पटक आग्रह गर्दा पनि ओलीले बेवास्ता गरिरहे । जब प्रदर्शनकारीले संसद् भवन, सिंहदरबार, मन्त्रीनिवासदेखि शीर्ष नेतासहितका निवासमा आगजनी र तोडफोड गरेको तथा आन्दोलन नियन्त्रणबाहिर गएको प्रत्यक्ष थाहा पाए । अनि बल्ल दिउँसो १ बजे राजीनामा दिन तयार भए । त्यो पनि अर्थमन्त्री पौडेल र प्रधानसेनापति सिग्देलले बल्लतल्ल मनाउनुपर्‍यो । सिग्देलले त राजीनामा नदिने हो भने झन् विध्वंस हुने र सेनाले पनि सुरक्षा दिन नसक्ने स्थिति आउन सक्ने चेतावनी नै दिए । त्यसपछि पौडेलले ओलीलाई ‘कन्भिन्स’ गराए । मुख्यसचिव अर्याललगायतले राजीनामाको ड्राफ्ट तयार पारेका थिए । 

दिउँसो ०२:०० बजे : अनि बल्ल गरे ओलीले राजीनामापत्रमा हस्ताक्षर

यतिवेलासम्म पनि ओली राजीनामापत्रमा हस्ताक्षर नगर्ने मनस्थितिमै थिए । तर, आन्दोलनकारीले बालुवाटारसमेत घेर्न थालिसकेका थिए । उनी राजीनामा नदिएरै बालुवाटारबाट सुरक्षित स्थानतिर जाने तयारीमा थिए । तर, सेनाले राजीनामा नदिई उनलाई रेस्क्यु गर्न मानेन । अनि बल्ल २ बजेतिर ओलीले राजीनामापत्रमा हस्ताक्षर गरे । राजीनामापत्र सेनामार्फत राष्ट्रपतिलाई बुझाए । लगत्तै उनको राजीनामा स्वीकृत भएपछि मुख्यसचिव र प्रधानसेनापतिसहितका सुरक्षा प्रमुखहरू हेलिकोप्टरबाट सैनिक मुख्यालय गए । 

दिउँसो ०२:३० बजे : सैनिक हेलिकोप्टरबाट ओलीलाई जोगाएर लगियो शिवपुरितिर 

राजीनामालगत्तै ओली, उनकी पत्नी राधिका शाक्य र राजनीतिक सल्लाहकार विष्णु रिमाललाई सेनाले हेलिकोप्टरमा शिवपुरीस्थित स्टाफ कलेजको ब्यारेकमा पुर्‍यायो । बालुवाटारमै रहेका उपप्रधानमन्त्री पौडेल, महासचिव पोखरेल र उपमहासचिव ज्ञवालीलाई भने माथिको आदेश भन्दै त्यहीँ छाडिदियो । उनीहरू प्रहरीको सहयोगमा प्रहरी प्रधान कार्यालय पुगेर सुरक्षित भएका थिए । 

सुझावित समाचार