कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान शिक्षण अस्पताल जुम्लामा पहिलोपटक ल्याप्रोसकोपी प्रविधिबाट कलेजोमा रहेको हाइडेटिड सिस्टको सफल शल्यक्रिया गरिएको छ । प्रतिष्ठानमा यो प्रविधि प्रयोग गरेर पहिलोपटक कलेजोमा रहेको हाइडेटिड सिस्ट शल्यक्रिया गरी निकालिएको हो । ८ फागुनमा सिँजाकी १९ वर्षीया एक महिलाको कलेजोमा हाइडेटिड सिस्टको सफल शल्यक्रिया गरिएको हो । शल्यक्रियापश्चात् ती महिलाको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको शल्यक्रियामा संलग्न जनरल सर्जन डा. सुधन सुवेदीले बताए ।
जनावरबाट मान्छेमा सर्ने परजीवीका कारण हुने यो रोगको पहिचान प्रतिष्ठानमा नै भएको थियो । रोगको पहिचान भएपछि ती महिलालाई एक महिनासम्म परजीवी निरोधक औषधि अल्वेन्डाजोल सेवन गराइएको डा. सुवेदीले बताए।सर्जन डा. सुवेदी, डा. निर्मलसिंह थापा र डा. मुकेश जैसवालको टोलीले सो शल्यक्रिया गरेको हो । त्यसैगरी एनेस्थेसियामा डा. विपिन लुइँटेल र डा. अनिता थापा संलग्न रहेका थिए भने नर्सिङतर्फ विपना बस्नेत र पुष्पा रावलले सहयोग गरेका थिए ।
के हो हाइडेटिड सिस्ट ?
हाइडेटिड सिस्ट एक किसिमको परजीवी इकाइनोकोकस ग्य्रानोलोससबाट लाग्ने रोग हो । यो परजीवी कुकुरबाट भेडा हुँदै मानिसमा सर्ने गर्दछ । परजीवी कुकुरको पाचन प्रणालीमा प्रजनन गर्दछ र कुकुरको दिसाबाट अन्डकोषरू बाहिर निस्कने गर्दछन् ।
भेडाले चर्ने वेला यस्ता अन्डकोषहरू निल्ने गर्दछ र ती परजीवी भेडाको पाचन प्रणालीमा हुँदै कलेजो फोक्सोलगायत अंगमा विकास हुन्छन् । त्यसैगरी कुकुरले मरेको भेडाको मासु खाएपछि कुकुरको पाचन प्रणालीमा प्रवेश गर्दछ र प्रजनन गर्दछ । यसरी यी परजीवी आफ्नो जीवन चक्र पूरा गर्दछन् । मानिसहरू जब तिनै कुकुरको दिसाबाट निस्केका अन्डकोषहरूको संसर्गमा आउँछन् तब यी परजीवी मानिसको पाचन प्रणाली हुँदै कलेजो र फोक्सोलगायत अंगहरूमा विकास हुने गर्दछन् ।
यस अवस्थालाई हाइडेटिडडोसि भन्ने गरिन्छ । कलेजोको हाइडेटिड सिस्ट भएमा मानिसमा पेट दुख्ने, खान मन नलाग्ने, बान्ता हुने, दुब्लाउँदै जाने, पेटको माथिल्लो भागमा सुजन हुनेजस्ता लक्षण देखिन सक्छन् । यस रोगको समयमै पहिचान गरी औषधि र शल्यक्रियाबाट निदान गर्न सकिन्छ र पूर्ण रूपमा स्वस्थ हुन सकिन्छ । डाक्टरको सल्लाहविना जथाभावी औषधि सेवन गर्न भने हुँदैन । शल्यक्रियाको आधुनिक विकाससँगै पेट चिरेर गरिरे शल्यक्रियाभन्दा दूरविनबाट गरिने शल्यक्रियामा बिरामीका निम्ति अझ बढी सहज हुने, घाउ चाँडै निको हुने डा. सुवेदी बताउँछन् ।
