बर्दियामा दिगो वन व्यवस्थापनको नाममा भइरहेको रुख कटानले चितुवा आक्रमणका घटना बढ्दै गएको छ । वन्यजन्तुको प्राकृतिक बासस्थान विनाश भएसँगै चितुवा मानवबस्ती नजिक बस्ने र मानिसलाई आक्रमण गर्ने घटना बढ्दै गइरहेको हो ।
डिभिजन वन कार्यालयले दिगो वन व्यवस्थापन गर्न भन्दै एक वर्षमा १४ हजार ६ सय रुख कटान गरेको छ । वन कार्यालयअन्तर्गत पर्ने २४१ सामुदायिक वनमध्ये आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा बनेका १३६ सामुदायिक कार्ययोजना स्वीकृत गरेर १४ हजार ६ सय रूख कटान गरेको छ ।
यसरी एकैपटक हजारौँ रूख कटान गर्दा प्राकृतिक बासस्थान विनाश भएको छ । जसले गर्दा चितुवा मानिस बस्ती नजिक बस्ने र मानिस, घरपालुवा जनावरलाई आक्रमण गर्न थालेको छ । यसअघि कहिल्यै चितुवा नदेखिएको ठाँउमा समेत चितुवा देखिन थालेका छन् । चितुवाको आक्रमणको घटना समेत बढ्न थालेको छ । चितुवाको आक्रमणबाट सर्वसाधारणको ज्यान जाने, घाइते हुने क्रम निकुञ्ज र मध्यवर्ती क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी भइरहेको छ ।
शनिबार साँझ ५ बजे गुलरिया नगरपालिका–१० रत्नापुरकी ४० वर्षीया किरणकुमारी लोधलाई खेतमा काम गरिरहेको समयमा चितुवाले आक्रमण गरी घाइते बनाएको छ । घाइते लोधको स्वास्थ्य उपचार बर्दिया अस्पताल गुलरियामा भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय बर्दियाका प्रहरी निरीक्षक भुपेन्द्र शाहीले जानकारी दिए । शुक्रबार बारबर्दिया नगरपालिका–११ डफैयाकी ४५ वर्षीया जुना चौधरीलाई धान काटिरहेको वेला चितुवाले आक्रमण गरेको थियो । घाइतेको स्वास्थ्य उपचार कोहलपुर मेडिकल कलेज कोहलपुरमा भएको थियो ।
चालु आर्थिक वर्ष ०८२/०८३ मा चितुवाको आक्रमणबाट दुईजनाको मृत्यु र चारजना घाइते भएको डिभिजन वन कार्यालय बर्दियाका सिनियर वनअधिकृत शिवबहादुर केसीले बताए ।
आर्थिक वर्ष ०८१/०८२ मा चारजना मृत्यु र १३ जना घाइते र आर्थिक वर्ष ०८०/०८१ एकजनाको मृत्यु र तीनजना घाइते भएको थिए । आर्थिक वर्ष ०७८/०७९ मा एकजनाको मृत्यु र चारजना घाइते भएको डिभिजन वन कार्यालयको तथ्याङ्क छ ।
गुलरिया नगरपालिका–१२ का २८ वर्षीय भुपेन्द्र बिसीले कार्यालय प्रमुखको नम्बरमा फोन गर्दा कार्यालयका अन्य कर्मचारीले उठाउने गरेको बताए । उनले भने, ‘हाम्रै वडामा पनि चितुवाको आक्रमणबाट दुईजनाको मृत्यु भयो । चितुवा आक्रमणबाट मृत्यु भएलगत्तै कार्यालय प्रमुखको नम्बरमा फोन गर्दा कार्यालय प्रमुखको नम्बर कार्यालयका अन्य कर्मचारीले उठाए । कार्यालय प्रमुखलाई दिनुभन्दा ‘कार्यालय प्रमुखसँग यो नम्बर छैन् भने,’ जवाफ आयो ।
सरकारले कार्यालय प्रयोजनका लागि कार्यालय प्रमुखलाई दिएको मोबाइल नम्बर ९८५८०२६६७७ कार्यालय प्रमुख विजयराज सुवेदी नबोकेर कार्यालयमा रहेको शसस्त्र वन सुरक्षा शाखामा दिएका छन् । जिल्लामा रहेका अन्य कार्यालयले कार्यालय प्रमुखलाई दिएको मोबाइल आफैले बोके पनि डिभिजन कार्यालयमा प्रमुखले भने कार्यालयको नम्बर समेत अरुलाई दिने गरेको छन् ।
कार्यालय प्रमुखले दिगो वनका लागि वन व्यवस्थापनका कार्ययोजना बनाउने काममा चासो दिए पनि अन्य काममा भने खासै चासो दिएको आरोप छ । कार्यालय प्रमुख भएर आएको एक वर्ष नपुग्दै १३६ सामुदायिक वनको कार्ययोजना स्वीकृत गर्न सफल भएपनि मानव वन्यजन्तु द्वन्द रोकथामका लागि सचेतना मूलक कार्यक्रम गर्न चासो नदेखाएको आरोप छ ।
