जंगलजस्तो घर र टपटेनकी आमा

हरेक बिहान–
धुवाँजस्तो हल्का कुहिरोमा बेरिएर नगरकोट उदाउँछ 
सँगै उदाउँछे हस्याङफस्याङ गर्दै 
टपटेनकी आमा सपनाहरूको साथ
यही जंगल त हो, उसले आफ्ना बैँसका पलहरू बिताएको 
यही जंगल हो, उसलाई बाँच्न सिकाउने महान् शिक्षक
पारि देखिने जरसिङपौवाले 
कतिपटक लुकामारी खेल्यो उसको बैँससँग...
कतिपटक  तोडियो उसको विश्वास...
र  त
आफ्नै अनुभवहरूको निचोडबाट उसले बुझेकी छे 
कुनै दिन म पनि जानेछु एक शून्य यात्रामा 
सब तानाबानालाई बिर्सिएर ...
जुन माटोलाई आफ्नो भनेर चुमिरहेछु 
जुन सन्तान, आफन्त र इष्टमित्रलाई
आफ्नो भनेर चुमिरहेछु  ।
उसले रोपेका धानका बिरुवाहरू 
उसले रोपेका यी बाँसका झ्याङहरू 
उसले रोपेका यी नासपातीका बोटहरू
कोदोका नालहरूलाई छँुदै 
उदाएर अस्ताउने हरेक दिनको घाम
यही त रहेछ आखिरमा जीवन 
जसरी रातको अँध्यारोमा शीतको प्रहारबाट 
आफूलाई जोगाउँदै उभिन्छ यो कोदोको बोट 
फूलको चक्रलाई मौरीले बुझेझैँ बुझेकी छ उसले 
यी ऐंसेलुका बोटहरूले पनि उसलाई नजिकबाट चिनेका छन् ।  
यी सब तानाबानालाई थाती राखेर 
कुनै दिन
कुनै समय  
सिमसिम झरीमा रुझिरहेको  
पुरानो लुङ्दारको सरसराहटको फेदमा उभिएर  
धेरैपल्ट आफ्नो दुःखलाई भुलेकी छे 
र त 
लोग्ने र सन्तानकै मायाले बाँची यो जंगलजस्तो घरमा
सम्झन्छे कुन साहसले बाँची ?
संघर्ष र त्यागको एक जिउँदो इतिहास हो ऊ 
साहसले भरिएको कथा हो ऊ
यी खुट्टाले कयौँ वर्षदेखि  बोकेर हिँडेकी छे 
चार सन्तान हुर्काउनुको कथा
घरलाई  घरजस्तै बनाइरहनुको कथा ।

यहाँको उकाली–ओराली बाटाहरूलाई  
कुल्चेर आएकी छे आफ्नै दुःखलाई झैँ
जब पर हिमाल घामको किरणसँगै लुक्छ 
उसैबाट त हो, उसले दुःखलाई 
कसरी लुकाउनुपर्छ भन्ने जानेकी 
लजालु झारको पातझैँ 
मुस्कानभित्र कयौँ दर्शनहरू छन्   
तपटेनकी आमा
तिम्रो स्वरूपले मलाई 
कसैसँग गुनासो नलिई 
जीवन बाँच्ने कला सिकाएको छ ।